Οι εσωκομματικές διαδικασίες στον Δημοκρατικό Συναγερμό για την επιλογή του υποψηφίου στις επόμενες προεδρικές εκλογές ενδέχεται να εξελιχθούν σε μια κρίσιμη δοκιμασία για την ενότητα της παράταξης. Η αναμέτρηση μεταξύ Αβέρωφ Νεοφύτου και Γιώργου Παμπορίδη δεν θα αφορά μόνο την επιλογή προσώπου, αλλά θα αναδείξει και το βάθος των εσωτερικών ρηγμάτων που παραμένουν ανοικτά από τις προεδρικές εκλογές του 2023.
Τα στρατόπεδα φαίνεται να διαμορφώνονται ήδη. Από τη μια, βρίσκονται όσοι εξακολουθούν να στηρίζουν τον Αβέρωφ Νεοφύτου και από την άλλη όσοι επιθυμούν να τον αποδυναμώσουν, είτε λόγω προσωπικών αντιπαραθέσεων είτε επειδή είχαν ταχθεί υπέρ του Νίκου Χριστοδουλίδη στις προηγούμενες προεδρικές εκλογές.
Στην εξίσωση προστίθενται και οι υποστηρικτές της Αννίτας Δημητρίου, μέρος των οποίων φέρεται να αντιμετωπίζει την απόσυρση του ενδιαφέροντός της ως αποτέλεσμα των χειρισμών και των πιέσεων που αποδίδονται στον Αβέρωφ. Εφόσον η δυσαρέσκεια αυτή μετατραπεί σε ψήφο υπέρ του Παμπορίδη, η εσωκομματική αναμέτρηση κινδυνεύει να μετατραπεί σε πεδίο
προσωπικής αντιπαράθεσης και πολιτικής εκδίκησης.
Εδώ και καιρό υποστηρίζω ότι ο ΔΗΣΥ χρειάζεται να ξεκαθαρίσει τη σχέση του με όσους απομακρύνθηκαν από την επίσημη κομματική γραμμή. Όταν έθετα το ζήτημα της ανάγκης να παραμείνουν «λίγοι αλλά καλοί», η ηγεσία επέλεξε την ανοχή, εκτιμώντας προφανώς ότι η διατήρηση των δεσμών με όλους θα βοηθούσε το κόμμα να περιορίσει τις απώλειες και να
διατηρήσει την πρωτιά στις βουλευτικές εκλογές.
Η πρωτιά διατηρήθηκε. Το ερώτημα, όμως, είναι κατά πόσο αυτή αντανακλά πραγματική πολιτική συνοχή ή απλώς εκλογική αντοχή ενός κόμματος που εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σοβαρές εσωτερικές διαφωνίες.
Η ανοχή, όταν δεν συνοδεύεται από σαφείς πολιτικές θέσεις και κοινή στρατηγική, μπορεί να αποδειχθεί μπούμερανγκ. Οι διαφωνίες δεν εξαφανίζονται επειδή αποφεύγεται η σύγκρουση μαζί τους. Αντίθετα, συχνά μεταφέρονται στην επόμενη κρίσιμη αναμέτρηση, όπου εκδηλώνονται με μεγαλύτερη ένταση.
Το 8% ποσοστό των ψηφοφόρων του ΔΗΣΥ που, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που έχουν διατυπωθεί, επέλεξαν τον Νίκο Χριστοδουλίδη το 2023, αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα του προβλήματος. Εάν ένα μέρος αυτών των ψηφοφόρων συμμετάσχει τώρα στις εσωκομματικές διαδικασίες με κύριο στόχο να εμποδίσει την ανάδειξη του Αβέρωφ Νεοφύτου, τότε η εσωτερική αντιπαράθεση θα έχει άμεσες προεκτάσεις και για τις επόμενες προεδρικές εκλογές.
Το ζήτημα, επομένως, δεν είναι μόνο ποιος θα επικρατήσει στην εσωκομματική διαδικασία, αλλά κατά πόσο ο ΔΗΣΥ θα μπορέσει να λειτουργήσει ξανά ως ενιαία πολιτική δύναμη ή θα συνεχίσει να αποτελεί χώρο συνύπαρξης διαφορετικών, ενίοτε αντικρουόμενων, πολιτικών επιδιώξεων.
Εάν το κόμμα είχε προχωρήσει εξαρχής στο ξεκαθάρισμα που υποστήριζα, είναι πιθανό ο Αβέρωφ Νεοφύτου να εξασφάλιζε σήμερα μια συντριπτική επικράτηση, ενδεχομένως της τάξεως του 90%. Ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα έστελνε ένα ισχυρό μήνυμα συσπείρωσης και θα έδινε την εικόνα μιας παράταξης που ξεπέρασε τις εσωτερικές της αντιθέσεις και προχώρησε ενωμένη προς τις επόμενες προεδρικές εκλογές. Αντί αυτού, η επιλογή της ανοχής
ενδέχεται να οδηγήσει σε μια εσωκομματική αναμέτρηση που θα αναδείξει, αντί να
θεραπεύσει, τις πληγές του 2023.
Η εικόνα που διαμορφώνεται σήμερα παραπέμπει σε τρεις διακριτές ομάδες: στους υποστηρικτές της Αννίτας Δημητρίου μέρος των οποίων θεωρεί ότι η αποχώρησή της από τη διεκδίκηση της υποψηφιότητας οφείλεται στους χειρισμούς του Αβέρωφ Νεοφύτου και ενδέχεται να θελήσει να τον τιμωρήσει στηρίζοντας τον Γιώργο Παμπορίδη, στους σταθερούς υποστηρικτές του Αβέρωφ Νεοφύτου, και σε όσους εξακολουθούν να βλέπουν στον Νίκο Χριστοδουλίδη την προτιμότερη επιλογή για την Προεδρία και επιδιώκουν να περιορίσουν τις
πιθανότητες ανάδειξης του Αβέρωφ ως υποψηφίου.
Οι ομάδες αυτές δεν είναι κατ’ ανάγκην απόλυτα διαχωρισμένες ούτε ψηφίζουν όλες με ενιαία κριτήρια. Ωστόσο, η πιθανότητα σύγκλισης των δύο πρώτων ομάδων δυσαρέσκειας προς τον Αβέρωφ με το στρατόπεδο που παραμένει προσανατολισμένο στον Χριστοδουλίδη δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την επόμενη μέρα.
Το πάθημα του 2023 δεν έγινε μάθημα. Οι προσωπικές φιλοδοξίες, οι αντιπαραθέσεις και οι διαφορετικές πολιτικές επιλογές εξακολουθούν να απειλούν την ενότητα της παράταξης. Και όσο το πρόβλημα αντιμετωπίζεται ως μια προσωρινή διαφωνία που θα ξεπεραστεί από μόνη της, τόσο δυσκολότερη γίνεται η ουσιαστική αντιμετώπισή του.
Η ευθύνη της ηγεσίας είναι να διασφαλίσει ότι ο ΔΗΣΥ θα προχωρήσει στις εσωκομματικές διαδικασίες με σαφείς κανόνες, πολιτική σοβαρότητα και σεβασμό στις διαφορετικές απόψεις. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι η ενότητα μπορεί να στηρίζεται στην αποσιώπηση των διαφωνιών ή στην απουσία ξεκάθαρης πολιτικής γραμμής.
Ένα κόμμα δεν ενισχύεται απλώς επειδή αποφεύγει τις εσωτερικές συγκρούσεις. Ενισχύεται όταν μπορεί να συμφωνήσει σε μια κοινή πορεία και να πείσει τα μέλη και τους ψηφοφόρους του ότι υπηρετεί έναν συλλογικό στόχο.
Ο ΔΗΣΥ βρίσκεται, συνεπώς, ενώπιον μιας κρίσιμης επιλογής: είτε θα αντιμετωπίσει τις αιτίες της εσωτερικής κρίσης, είτε θα επιτρέψει στις αντιπαραθέσεις να παγιωθούν, με κίνδυνο να οδηγηθεί σε πολιτική και εκλογική συρρίκνωση.
Η πραγματική ενότητα δεν οικοδομείται με ευχές ούτε διασφαλίζεται με την ανοχή. Χρειάζεται πολιτική βούληση, καθαρές θέσεις και αποφάσεις.
Διαφορετικά, η τριχοτόμηση θα πάψει να αποτελεί απλώς έναν φόβο και θα εξελιχθεί σε μια πραγματικότητα με συνέπειες για το μέλλον της παράταξης.
Είδωμεν…
