Οι επιπτώσεις της διατροφής στη λειτουργία των κυττάρων.
Για να κατανοήσουμε ευκολότερα το πώς και γιατί η διατροφή συντελεί αποφασιστικά στην απόκτηση μιας καλής ή κακής υγείας, είναι ουσιώδες να μάθουμε μερικές βασικές λεπτομέρειες, γύρω από τη ζωή μας.
Η ανθρώπινη ύπαρξη είναι μια αδιαίρετη σύνθεση, από τρις εκατομμύρια κύτταρα, που το καθένα τους είναι επίσης μια ιδιαίτερη οντότητα, ένας κόσμος, πιο μυστηριώδης στις κινήσεις και το σύστημα του και από αυτό ακόμα το παγκόσμιο σύμπαν.
Η υγεία μας, η ζωή μας, εξαρτάται ολότελα από την κατάσταση αυτών των κυττάρων. Η βασική μονάδα της ζωής είναι το κύτταρο.
Το κύτταρο - κατά μυστηριώδη τρόπο -αυτο-αναπαράγεται και αυτο-επισκευάζεται αδιάλειπτα με τις ασύλληπτες ικανότητες, που διαθέτει το ίδιο. Αλλά για να ζει και ν' αναπαράγεται το κύτταρο έχει ανάγκη τροφής- τροφής που ταιριάζει στην ανθρώπινη φύση, που περιέχει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά και ζωικά στοιχεία: πρωτείνες, αμινοξέα, βιταμίνες, μέταλλα...
Η τροφή αυτή, που εισάγομε στον οργανισμό μας, είναι υπεύθυνη για υγεία ή νόσο, ζωή η θάνατο. Για υγεία, όταν περιέχει όλα τα απαραίτητα αυτά ζωικά στοιχεία και για νόσο όταν η τροφή αυτή προμηθεύει στον οργανισμό μας οξέα, τοξίνες και δηλητήρια. Η τροφή διαβιβάζεται σ' όλα τα κύτταρα με τα ερυθρά αιμοσφαίρια.
Ζωή χωρίς κύτταρο δεν υπάρχει. Η βασική μονάδα της ζωής είναι το κύτταρο. Το κύτταρο κλείνει μέσα του όλα τα εφόδια κι όλες τις λειτουργίες, που χρειάζονται για τη ζωή και την επιβίωση. Τα κύτταρα μπορούν να διαιρούνται και να πολλαπλασιάζονται κατά γεωμετρική πρόοδο, αρκετά γρήγορα, ώστε ν' αναπληρώνουν έγκαιρα τη φθορά των ιστών και έτσι ο οργανισμός εφοδιάζεται συνεχώς με νέα ακμαία κύτταρα. Αυτό όμως συμβαίνει στους νέους και ακμαίους οργανισμούς, που τα κύτταρα τους ανανεώνονται με γοργό ρυθμό. Αλλά, όσο ο οργανισμός γηράσκει, τόσο και οι κυτταρικές διαδικασίες φθείρονται, μ' αποτέλεσμα οι επόμενες γενιές των κυττάρων να είναι είτε ατελείς, είτε ανεπαρκείς για την αποκατάσταση της φθοράς.
Κάτι το ανάλογο συμβαίνει και όταν η ακμή του οργανισμού μας υποβαθμίζεται από μια ακατάληλη διατροφή μας και, γενικά, από τον τρόπο της ανθυγιεινής ζωής μας. Αυτό ας το συνειδητοποιήσουμε κι ας μη το ξεχνάμε ποτέ!
Το κύτταρο είναι η πιο μικρή έμβια μονάδα, είναι ένας «μικροοργανισμός», που έχει δική του ζωή και που αυτοσυντηρείται. Από τα κύτταρα σχηματίζονται όλοι οι ιστοί, από τους ιστούς όλα τα όργανα και όλα τα συστήματα, από τα οποία αποτελείται το θαυμαστό ανθρώπινο σώμα.
Το εξωτερικό του κυττάρου: η μεμβράνη, περιβάλλει ένα ημίρευστο ζελατινώδες υλικό, μέσα στο οποίο εκτελούνται όλες οι ζωτικές κυτταρικές διαδικασίες.
Μέσα στη θαυμαστή αυτή «πηχτή», που σαν φουρτουνιασμένη θάλασσα θεαματικά κλυδωνίζεται, υπάρχει μια ασύλληπτα ρυθμικη λειτουργικότητα και τάξη, που ονομαζεται ζωή.
Στο κέντρο του κάθε κυττάρου βρίσκεται ο πυρήνας, που περιέχει τα χρωματοσώματα: τους φορείς του κληρονομικού υλικού και που έχει υπό τον έλεγχο του πολλές από τις κυτταρικές δραστηριότητες.
Μέσα στον πυρήνα εντοπίζεται το πυρήνιο, που έχει στενή σχέση με τα χρωματοσώματα και περιέχει το μεγαλύτερο μέρος του R.Ν.Α (είναι η συντομογραφία για το ριζοβονου-κλεϊκο οξύ) του πυρήνα.
Μέσα στα χρωματοσώματα βρίσκεται το DΝΑ (είναι η συντομογραφία για το Δεσοζυρι-βοζονουκλείκό οξύ) που περιέχει τις απαραίτητες για την παραγωγή του κυττάρου γενετικές πληροφορίες και κατευθύνει την πρωτεϊνοσύνθε-οτγ'. Εκεί λοιπόν στον πυρήνα βρίσκεται το DΝΑ. Το βασικό μόριο της ζωής! Τμήμα του μορίου του DΝΑ είναι το γονίδιο, που είναι μονάδα του κληρονομικού υλικού, η οποία αναφέρεται σ' ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό, όπως π.χ. τα ξανθά μαλλιά, τα γαλανά ή τα μαύρα μάτια...
Υ.Γ. Οι πρωτείνες, που περιέχουν οι τροφές, δεν μπορούν ν' απορροφηθούν γι' αυτό διασπώνται σε αμινοξέα και στη μορφή αυτή φθάνουν στο κύτταρο όπου θα γίνει η ανασύνθεση από ένα γονίδιο.
Τα μεγάλα μυστήρια των γονιδίων
Μέσα στο ανθρώπινο κύτταρο υπάρχουν 100.000 γονίδια, που είναι τα ίδια σε κάθε κύτταρο και, μολαταύτα, τα κύτταρα διαφέρουν μεταξύ τους.
Κάθε είδους κυττάρου παράγει μια ιδιαίτερη πρωτεΐνη και κάθε πρωτείνη κατασκευάζεται από ένα συγκεκριμένο γονίδιο. Π.χ. στα κύτταρα του αίματος τα γονίδια που «εκφράζονται» (δηλαδή λειτουργούν), φτιάχνουν μόνο την πρωτεΐνη αιμοσφαιρίνη, μέσα στο κύτταρο του δέρματος μόνο την πρωτεΐνη κεράτινη, μέσα στο πάγκρεας μόνο την πρωτεΐνη ισνουλίνη... Αυτά τα γονίδια που λειτουργούν μαθαίνουν, επίσης, στο κάθε κύτταρο: πώς πρέπει να είναι η δομή του και του ασφαλίζουν τη ρύθμιση της λειτουργίας του.
Μπροστά σ' αυτά τα μεγάλα μυστήρια, όπως τ' αποκαλούν, οι διάσημοι ερευνητές εκστατικοί διερωτώνται:
«Πώς γίνεται; πώς σε κάθε κύτταρο λειτουργεί η έκφραση των γονιδίων;» (Αργύρης Ευστράτιάδης, Καθηγητής της Βιοχημείας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρτ).
«Αυτό είναι ένα από τα μεγάλα μυστήρια και το οποίο έχει χαράξει στη φύση την έκφραση και την καταστολή των γονιδίων. Ποιος ελέγχει το φαινόμενο αυτό και μας εξασφαλίζει τη ρύθμιση; Αυτό αποτελεί μια αποφασιστική περιοχή της νεωτεριστικής βιολογίας».
(Ηογ ννβΐίοτΰ, Καθηγητής της Βιολογίας του Πανεπιστημίου του Λος Άντζελες).
Εμείς αρκούμεθα στον ευχαριστήριο στοχασμό: Πόσο θαυμαστά είναι τα έργα σου Κύριε! Ολα μαρτυρούν σοφία και μέριμνα Θεού!
ΜΙΧΑΛΗΣ ΣΩΤΗΡΑΚΟΣ - 1985
