ΚΡΗΤΟΥ ΤΕΡΡΑ, μια παλιά ιστορία

ΕΓΚΛΗΜΑ ΑΓΑΠΗΣ

Ένας έρωτας παράφορος που θόλωσε το νου ενός παλικαριού και του όπλισε το χέρι με το  φονικό όπλο.

Οι Τούρκοι φεύγοντας από την Κύπρο στα 1878 άφησαν πίσω τους ένα φτωχό και ταλαιπωρημένο λαό και ένα σχεδόν έρημο τόπο καθώς και μόνα μνημεία μερικούς μιναρέδες κτισμένους πάνω από χριστιανικές εκκλησίες.

Εκείνους τους καιρούς της Τουρκοκρατίας, η Κύπρος έζησε την μελανότερη περίοδος στην ιστορία της. Ο νόμος του Ισλάμ απετέλεσε ιερό πρότυπο για τους Τούρκους και τον χρησιμοποίησαν σαν βάση για τη δημιουργία της κοινωνικής δομής και ως βασικό νομικό πλαίσιο για τη διακυβέρνηση του κράτους.

Με αγριότητα και δυναστική εξευτελιστική διακυβέρνηση, οι Πασάδες και οι Μπέηδες ως υπέρτατοι μονάρχες, επέβαλλαν τον νόμο θεωρώντας ότι τις θηριώδεις ορέξεις που έχει μέσα του ο άνθρωπος ως αρπαχτικό και μοχθηρό όν, μόνο ένας απόλυτος μονάρχης θα μπορούσε να χαλιναγωγήσει, γι αυτό κυβερνούσαν σκληρά και απάνθρωπα, αποδεικνύοντας έτσι οι ίδιοι του λόγου το αληθές.

Θεωρούσαν τους Χριστιανούς κατοίκους ως κτήνη και ραγιάδες, και επέβαλλαν τον νόμο, και την τάξη με θηριώδη βία. Οι ραγιάδες όφειλαν να φορούν μπλε σαρίκι, να μην οπλοφορούν και να μην ιππεύουν άλογα. Ο γάμος επιτρεπόταν μόνο με μουσουλμάνο και χριστιανή, ενώ με ποινή θανάτου τιμωρειτω όποιος χριστιανός νυμφευόταν μουσουλμάνα. Ακόμα το Ισλαμικό δίκαιο επέτρεπε  σε ένα μωαμεθανό να ενοικιάζει χριστιανές για να αποκτήσει νόμιμα τέκνα και μετά να την διώξει.

Με αυτό τον τρόπο σκέψης των Πασάδων, είχε και η Πάφος το μερτικό της. Την διοικούσε ένας πασάς και την δικαιοσύνη επέβαλλε ένας περιφερειακός δικαστής ο καδής, που ενώ οι ίδιοι σκότωναν τους Χριστιανούς χωρίς συνέπειες, αν κάποιος Χριστιανός σκότωνε, ο καδής του επέβαλλε την ποινή της κρεμάλας .

Στα μέσα του 18ου αιώνα το Κτήμα περιλάμβανε 45 χωριά, στα οποία κατοικούσαν συνολικά 691 οικογένειες χριστιανών φορολογουμένων. Ένα από αυτά η Κρήτου Τέρρα, όπως και σήμερα ήταν ένας καταπράσινος τόπος ανάμεσα σε ψηλές βουνοκορφές, περίκλειστος με  μοναδικό άνοιγμα στη  βορεινή πλευρά του με αγνάντεμα  τον κόλπο της Χρυσοχούς. Υπήρξε πάντα ένα μικρό χωριό σε έκταση και πληθυσμό, αλλά με πολύ σημαντικά αξιοθέατα και σπουδαίες προσωπικότητες που έπαιξαν ρόλο στην ιστορία της Κύπρου.

Η Κρήτου Τέρρα είναι η γενέτειρα των Δραγομάνων Χ” Γεωργάκη Κορνέσιου και Χ” Ιωσήφ, του Αρχιεπισκόπου Δαμασκηνού, του ήρωα της Ε.Ο.Κ.Α Σάββα Πετρίδη και του μεγάλου ποιητή Τζιαπούρα.

Είναι μια περιοχή με  πλούσιες πηγές νερού και πυκνή βλάστηση. Ο σύγχρονος πολιτισμός δεν την έχει αγγίξει, αφού σχεδόν όλοι οι νεότεροι κάτοικοι έχουν μεταναστεύσει στις πόλεις αφήνοντας πίσω τους μόνο τους γέρους γονείς τους. Δεν υπάρχουν σύγχρονες οικοδομικές τάσεις και η γραφικότητα της διατηρείται με τα στενά δρομάκια, τα μακρινάρια, τα ανώγια και τις εξωτερικές σκάλες στα σπίτια, στοιχεία που παραμένουν να καταδεικνύουν την παραδοσιακή της όψη. Στην Κρήτου Τέρρα λειτούργησε το πρώτο καζίνο της Κύπρου από το 1878 έως τις αρχές του 20ου αιώνα, υπάρχουν πολλά εκκλησιαστικά μνημεία όπως το ξωκλήσι της Αγίας Αικατερίνης, της Αγίας Παρασκευής, του Προφήτη Ηλία, του Άγιου Ευσέβιου, και η εκκλησία της Παναγίας της Χρυσελεούσας. Βρίσκεται επίσης η Οικία του Χατζηγεωργάκη Κορνέσιου, μια παλιά πέτρινη οικία με γαλάζια ξύλινα παράθυρα, καθώς και ένα πλυσταριό, ένας ειδικά διαμορφωμένος χώρος για το πλύσιμο των ρούχων που εκεί μαζεύονταν  οι γυναίκες του χωριού και έπλεναν τα ρούχα τους μέχρι τη δεκαετία του  1960, ενώ δίπλα σε ένα κούφωμα πάνω στον ίδιο βράχο για να μην φαίνονται,  μια φορά τη βδομάδα λούζονταν οι γυναίκες, ενώ εκείνη την ημέρα, απαγορευόταν στους άνδρες να περνούν από τον τόπο εκείνο.

Μια τέτοια μέρα εκείνο τον καιρό, διάλεξε ο νεαρός φονιάς να στήσει καρτέρι και να διαπράξει το διπλό έγκλημα, ένα διπλό φονικό που συντάραξε όλη την Πάφο, Χριστιανούς και Τούρκους…

Ήταν δυο φίλοι οικογενειάρχες με τα σπίτια τους κολλητά το ένα στο άλλο, τους χώριζε μόνο ένα χαμηλό τοιχάκι. Ήσαν και οι δυο φτωχοί, άκληροι που μόνη περιουσία είχαν τα σπίτια τους, και για να ζήσουν τις οικογένειες τους ξενοδούλευαν στον μοναδικό πλούσιο του χωριού που συνάμα ήταν τοκογλύφος και εκμεταλλευτής των φτωχών χωρικών.

Όταν δεν ήταν κουρασμένοι, κάθονταν όπου λάχαινε στην αυλή ο ένας του άλλου, και οικογενειακά έκαναν παρέα συζητώντας την φτώχεια τους και τη μαύρη τους τη μοίρα. Ο ένας είχε μια κόρη, και ο άλλος ένα γιο. Όταν πέρασαν τα χρόνια και μεγάλωσαν τα παιδιά, οι γονείς τους το θεώρησαν πολύ φυσικό να τους λογοδοτήσουν. Έτσι έκαμαν, αλλά όπως όριζαν τα έθιμα εκείνους τους καιρούς, καμιά φορά δεν τους επέτρεψαν να μείνουν μόνοι, έπρεπε αυτό να συμβεί μόνο τη νύχτα του γάμου τους. Όπου πήγαιναν σαν ζευγάρι, έπρεπε να τους συνοδεύει ένας από τους γονείς.

Ήταν όλοι ευτυχισμένοι, οι γονείς ήταν καλοί φίλοι, τώρα έγιναν και καλοί συμπεθέροι. Οι νέοι ήταν μεταξύ τους πολύ αγαπημένοι που τα πρόσωπα τους λαμποκοπούσαν έρωτα και ευτυχία. Από την πολλή αγάπη που είχαν, πίεζαν τους γονείς τους να τους παντρέψουν για να νοικοκυρευτούν και να μπορέσουν έτσι να εκφράσουν και να ολοκληρώσουν τον έρωτα τους υπό τη σκέπη και την ευλογία του Θεού.

Αποφάσισαν οι γονείς να τους κάμουν το χατίρι, αλλά πριν ορίσουν τους γάμους, έπρεπε να βρουν τα απαραίτητα χρήματα, γι αυτό σκέφτηκαν να ζητήσουν δανικά από τον τοκογλύφο του χωριού.

Εκείνες τις εποχές, οι πλούσιοι Χριστιανοί ήταν άνθρωποι συνήθως ραγιάδες που προσκυνούσαν και εξυπηρετούσαν τους αφέντες τους και αυτοί τους επέτρεπαν να εκμεταλλεύονται στυγνά στους φτωχούς ομοθρήσκους τους.

Ήταν μια μαύρη μέρα εκείνη, που αποφάσισαν να επισκεφτούν το σπίτι του τοκογλύφου. Σκέφτηκαν οι άμοιροι, να πάρουν μαζί τους και τους δυο αρραβωνιασμένους, τον νέο και τη νέα.

Εκείνη λοιπόν τη καταραμένη μέρα, μαζί με τον τοκογλύφο ήταν και ο γιος του, ένας ψηλός, όμορφος και λεβέντης νέος. Που είδε την όμορφη κόρη, την ερωτεύτηκε κεραυνοβόλα και παράφορα. Όταν έφυγαν οι ξένοι, αποφασιστικά ζήτησε από τον πατέρα του να κάμει ότι κάμει, να χωρίσει τους αρραβωνιασμένους γιατι ήθελε την νέα δική του. Ειδάλλως, απείλησε,  θα έφευγε και θα χανόταν από προσώπου γης, θα ξενιτευόταν και δεν θα επέστρεφε πίσω ποτέ ξανά. Με αυτά τα σκληρά λόγια, έπεισε τον πατέρα του που τον αγαπούσε πολύ και δεν ήθελε να τον χάσει. Εξ άλλου, ήξερε ότι η όμορφη κόρη, ακόμα ήταν παρθένα εφ όσον εκείνες τις εποχές επικρατούσαν άλλα αυστηρότερα έθιμα.

Εκείνους τους καιρούς οι περισσότεροι κάτοικοι που ήσαν φτωχοί, το μόνο που μπορούσαν να δώσουν ως προίκα για τις κόρες τους, ήταν η βεβαιωμένη τιμιότητα και καθαρότητα που τις διέκρινε. Αλίμονο όποιας έβγαινε το όνομα, σε τέτοιες περιπτώσεις, καμιά δεν είχε μέλλον να παντρολογηθει. Ήταν γι αυτό που η σοφία του κόσμου έβγαλε την παροιμία «Παρά να σου βγει το όνομα, καλυτέρα το μάτι».

Το κακό γίνηκε, ο πλούσιος πατέρας κατάφερε να αλλάξει γνώμη στον πατέρα της κοπέλας, και αυτός με τη σειρά του έπεισε την κόρη του να διαλύσει τον αρραβώνα με τον φτωχό νέο και να αρραβωνιαστεί το πλούσιο και όμορφο πλουσιοπαιδο. Δεν ήταν δύσκολο να την πείσει να ξεχάσει τον έρωτα της. Ο καινούργιος γαμπρός ήταν πολύ όμορφος και πολύ πλούσιος.

Ένα πρωινό που ξύπνησε ο φτωχός νέος, διαπίστωσε ότι το γειτονικό σπίτι της αρραβωνιαστικιάς του ήταν άδειο και οι ένοικοι έλειπαν. Γεμάτος ανησυχία αφού δεν γνώριζε για τα τεκτενομενα, σαν τρελός έψαχνε να ανακαλύψει που χαθήκαν όλοι χωρίς μια ειδοποίηση.

Όταν ξημέρωσε καλά, ο πλούσιος τοκογλύφος έστειλε έναν ταχυδρόμο άνθρωπο δικό του, που του παρέδωσε ένα γράμμα με το οποίο του εξήγησε ότι μετακόμισαν με τη βοήθεια του, γιατι  την κόρη τους την λόγιασαν με τον δικό του γιο.

Η γη έπεσε στο κεφάλι του, δεν ήθελε να το πιστέψει, τα πάνω ηρθαν κάτω και θεωρούσε αδιανόητο αυτό το μεγάλο κακό να συμβαίνει στον ίδιο και από τη μια στιγμή στην άλλη που ένιωθε να πλημμυρίζει τόση ευτυχία, να τον βρίσκει τόση δυστυχία.

Περνούσαν οι μέρες και ένιωθε μέσα του ένα θυμό που όλο μεγάλωνε. Συνέχεια σκεφτόταν αν θα ξαναφαινόταν, κι όλο έβλεπε τον δρόμο μήπως ξαναφανεί.

Μάταια όμως, την έχασε για πάντα, μια τρέλα τον κυρίευε, σκεφτόταν ότι δεν ήθελε έτσι τη ζωή, σαν κουβάρι η καρδιά του μπερδεύτηκε και υπέφερε πολύ.

Για τον μεγάλο πόνο που ένιωθε αιτία ήταν αυτή που τον πρόδωσε που τον έκαμε να πιστέψει στην αγάπη της, μια αγάπη δολοφόνος που τον σκότωσε όταν το μαύρο γράμμα που του έφερε ο ταχυδρόμος του γκρέμισε τα όνειρα και του μπέρδεψε την καρδιά και την σκέψη, τον τρέλανε και του άλλαξε τον ψυχισμό και έκανε τα ένστικτα του να γίνουν βίαια και να επαναστατούν και να αποζητούν ικανοποίηση.

Πήγε στο παλιό πλυσταριό και έστησε καρτέρι. Κατέστρωσε ένα σχέδιο, σκέφτηκε ότι άμα τον έβλεπε θα μετάνιωνε, και με την αγάπη που του είχε θα την ξεγελούσε και θα τη αποπλανούσε, έτσι που χωρίς τιμή πλέον, δεν θα μπορούσε να παντρευτεί άλλον από τον ίδιο.

Οι μέρες περνούσαν, δεν φαινόταν, αλλά ήξερε ότι κάποια μέρα θα ερχόταν να πλύνει τα ρούχα της και να πλυθεί η ίδια.

Στις πολλές μέρες που παραμόνευε, την είδε μια μέρα να έρχεται. Ήταν μόνη της και στην γύρω περιοχή δεν φαινόταν άνθρωπος άλλος κανένας. Που έσκυψε να τρίψει τα ρούχα, της παρουσιάστηκε, αλλά αυτή μόλις τον είδε τρόμαξε και άρχισε να φωνάζει βοήθεια. Βλέποντας στο πρόσωπο της τον τρόμο και την απέχθεια με την οποία τον κοίταζε, το μυαλό του θόλωσε, της όρμισε και την άρπαξε από το λαιμό και της έκλεισε το στόμα…

Όταν έπαψε να φωνάζει και της άφησε το στόμα, με τρόμο διαπίστωσε ότι την επνιξε. Την είδε κάτω σωριασμένη και πεθαμένη ένα άψυχο κουφάρι, και από απέναντι είδε τον πατέρα της να τρέχει κατά πάνω του.

Γεμάτος οργή και φόβο, χωρίς να ξέρει τι κάνει, με το μυαλό θολωμένο και τα νεύρα σπασμένα, είδε τον εχθρό του που ήταν η αιτία της δυστυχίας του να του ορμά από απέναντι. Με μια ψυχραιμία ανεξήγητη, τράβηξε το μαχαίρι του, και με μια απίστευτη δύναμη, τον άρπαξε και με πολλή ευκολία και περισσότερη ευτυχία, τον μαχαίρωσε αμέτρητες φορές. Τον έριξε χάμω πεθαμένο, αλλά συνέχισε να τον σφάζει και να τον κατακόβει σε κομμάτια.

Όταν τέλειωσε, έμεινε να κοιτάζει τους πεθαμένους για λίγη ώρα, και ύστερα χωρίς άλλη αντίδραση πήγε στο σπίτι του…

Οι γονιοί του βλέποντας τα ματωμένα ρούχα και την αλαφιασμένη όψη του, κατάλαβαν ότι έγινε κάποιο μεγάλο κακό, σίγουρα ο γιός τους έγινε φονιάς, αφού εδώ και μέρες τον παρακολουθούσαν να μετατρέπεται κάθε μέρα σε άλλον άνθρωπο, η οργή και η απογοήτευση  σχηματίζονταν στο πρόσωπο του κάνοντας τον να φαίνεται σαν άγριο ζώο μέσα σε κλουβί.

Τον έκατσαν σε μια καρέκλα, και καθαρίζοντας τον από τα αίματα, αυτός σαν άβουλο πλέον ανθρωπάκι που άρχισε να συνειδητιποια αυτό που έκαμε, τους είπε για το φονικό. Οι γονείς του με σφιγμένη την καρδιά και προσπαθώντας να μείνουν ήρεμοι, σκέφτηκαν ότι έπρεπε να τον φυγαδεύσουν.

Αφού τον καθάρισαν και τούδωκαν καθαρά ρούχα να αλλάξει, η μάνα τού ετοίμασε έναν μποξιά, και ο κύρης του τον πήρε μαζί και φύγανε και χαθήκανε  στα όρη.

Η κρυψώνα που διάλεξαν ήταν καλή, γιατι οι Γενίτσαροι στρατιώτες όσο κι αν έψαξαν δεν τον βρήκαν. Πέρασαν μέρες, δεν έγινε κατορθωτή η σύλληψη του, έτσι σταμάτησαν να τον ψάχνουν. Ο πατέρας του τον προμήθευε φαγητό και άλλα εφόδια περιμένοντας να περάσει λίγος καιρός να αποχωρήσουν τα μπλόκα που έστησαν οι Τουρκικές αρχές στα μονοπάτια που οδηγούσαν εκτός του χωριού, ώστε να μπορέσει να τον φυγαδεύσει σε κάποιο άλλο μακρινό μέρος και να γλυτώσει τη ζωή του. 

Έτσι είχαν τα πράγματα, σε κάποια στιγμή οι άμοιροι γονείς του πίστεψαν ότι ο γιος τους θα γλύτωνε την κρεμάλα, αλλά δυστυχώς γι αυτούς, ο πλούσιος τοκογλύφος τάσσοντας δυο πουγγιά γρόσια, ζήτησε από τις αρχές σαν ραγιάς που τους εξυπηρετούσε, να συνεχίσουν και να κάμουν ότι έπρεπε και δεν έπρεπε να τον συλλαβουν.

Έτσι γίνηκε, μια μέρα ο Μπέης ο τοπικος διοικητής, φώναξε τον πατέρα του φονιά και τον έβαλε σε μια κάμαρη. Τι διαμείφθηκε κανένας δεν ξέρει, είναι ένα μυστήριο που ακόμα υπάρχει μέχρι σήμερα σε όσους διηγούνται την ιστορία. Την επόμενη μέρα πηγαίνοντας προμήθειες στο γιο του, τους άφησε να τον παρακολουθήσουν, να βρουν την κρυψώνα και να συλλάβουν το γιο του. Τον ίδιο την άλλη μέρα τον βρήκαν οι χωριανοί να κρεμιέται από ένα δένδρο δίπλα στο μικρό ρυάκι που διασχίζει το χωριό. Είχε βάλει τέρμα στη ζωή του που δεν την άντεχε ύστερα από το μεγάλο κακό, ύστερα που αναγκάστηκε να προδώσει το γιο του. Σε λίγες μέρες πέθανε και η γυναίκα του από το μαραζι της.

Σε ένα μήνα ο καδής επιβάλλοντας τη δικαιοσύνη, τιμώρησε τον φονιά διατάσσοντας να σκοτωθεί δια απαγχονισμού όπως επέβαλλε ο Οθωμανικός νόμος. Αποκαταστάθηκε έτσι η τάξη με παραδειγματικό τρόπο ώστε κανείς άνθρωπος να μην θέλει να παρανομεί εις βάρος άλλων συνανθρώπων του…

Όταν ήρθε η αυγή εκείνης της μέρας ­ που ορίστηκε για την εκτέλεσή του, βρήκε τον νεαρό φονιά να είναι γονατισμένος στο πάτωμα, με τα χέρια ενωμένα σε προσευχή. Είχε το κεφάλι σκυμμένο και τα μακριά του μαλλιά έπεφταν στο μέτωπο του, και οι παλάμες του ίδρωναν. Είχε φτάσει το τέλος του, δεν λυπόταν για το διπλό φονικό που έκαμε, μαράζωνε μόνο που χάθηκαν άδικα για λόγου του οι γονείς του, μαράζωνε που θα χανόταν και ο ίδιος

 ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗΣ

Ο ΓΙΑΝΝΗΣ Ο ΜΩΡΟΓΙΑΝΝΟΣ (Κυπριακό τραγούδι)

 

https://www.youtube.com/watch?v=taI0hJHun84 (πατείστε στο σύνδεσμο για να ακούσετε το τραγούδι σε μορφή Καραόκε)

Ο Γιάννης ο Μωρόγιαννος ο μωροπλανεμένος

τριών ημερινών γαμπρός ήρτεν του το ταξίδιν

να κάμει το τραντάμερον τσιαι έκαμεν τράντα γρόνους

που τους τριάντα τσιαι να πα τσιήνος π’ αλησμονιέται

τσι η Κάλλη του του έμεινεν τσιαι κάμνουν της τον γάμον

Πάνω στο φαν πάνω στο πκιείν εσούστην το τραπέζιν

Τσι αλόπως εν η κάλλη μου τσιαι κάμνουν της το γάμον

Φκάλλει φωνήν λυπητερή τσι η γη ούλλη εσούστην

Βογκά τσιαι τρέμουν τα βουνά, τσι ο Μαύρος χλιμιντρίζει

τσιαι φέρτε μου τον άππαρον τον πετροκαταλυτη

οπου μασά τα σίερα τσιαι πίννει τον αφρίτη

Δια βιτσιάν του μαύρου του πάνω τους κατεβαίνει

Τσιαι βρίσκει τον τσιυρούλην του που κλάευκεν τ’ αμπέλιν

ώρα καλή σου θκιούλη μου κλαεύκεις το αμπέλιν

Του γιου μου του Μωρόγιαννου του μωροπλανεμένου

τριών ημερινών γαμπρός ήρτεν του το ξαξίδιν

να κάμει το τραντάμερον τσιαι καμεν τράντα γρόνους

που τους τριάντα τσιαι να πα τσιήνος παλησμονιέται

Τσι η Κάλλη του του έμεινεν τσιαι κάμνουν της το γάμον

Άσιαπι θκιούλη τσιαι θκιε φτάνω τσιαι γιώ στο γάμον;

Αν εν ο μαύρος γλήορος φτάνεις εις τα στεφάνια

τσιαν εν ο μαύρος οκνιός φτάνεις εις τα τραπέζια

Δια βιτσιάν του μάυρου του πάνως τους κατεβαίνει

τσιαι βρίσκει την μανούλαν του που πλύννησκεν τα ρούχα

Ωρα καλή σου θκιούλα μου πληννίσκεις τα ρουχούθκια

Του γιού μου του Μωρόγιαννου του μωροπλανεμένου

τριών ημερινων γαμπρός ήρτεν του το ταξίδιν

να κάμει το τραντάμερον τσιαι έκαμεν τράντα γρόνους

που τους τριάντα τσιαι να πα τσιείνος π΄αλησμονιέται

τσι η Κάλλη του του έμεινεν τσιαι κάμνουν της το γάμον

Άσιαπα θκιούλα μου τζιαι θκια φτάνω τσιαι γιώ στο γάμον;

Αν εν ο μαύρος γλήορος φτάνεις εις τα στεφάνια

τσιαν εν ο μαύρος οκνηρός φτάνεις εις τα τραπέζια

Δια βιτσιάν του μάυρου του πάνω τους κατεβαίνει

Τσι ο Μαύρος εσιησιήνησεν τσι η κόρη ελυϊστην

τσιαι νιόνυφφη σαν έστεκεν εγύρτην τσιαι εφύρτην

Τ΄αλογον που σιησιήνησεν είναι που τα δικά μου

όπου το κρυφοτάηζα κριθάριν στην ποθκιάν μου

τσι όπου το κρυφοπότηζα σ’ όλογρουσην αλένην

Ανοιξε πορτα της αυλης πορτα της μαυρομμάτας

τσιήρτεν σου ο Μωρόγιαννος που μακριά στα ξένα

Πε μου σημάθκια της αυλής την πόρτα να σου ανοίξω

Εσιεις ελιά στην πόρτα σου μηλιάν εις την αυλήν σου

Εσιεις τζιαι μια μαυροματούν στον ίσκοιν της τσιυμλασαι

Πε μου σημάθκια του κορμιού την πόρτα να σ’ ανοίξω

Εσιεις γυρόν της κόξας σου ολόγρουσην μαλλούαν

Τσι έτρεξεν στην αγκάλην του τσιαι σφιχταγκαλιαστήκαν

τσιαι έτρεξαν ούλλοι συγγενείς ευτύς εφιληθήκαν

2021, Η ΦΕΤΙΝΗ ΚΑΘΑΡΑ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ

Τα έξι περίπου χιλιόμετρα ακτογραμμών που περιβάλλουν τη κοινότητα της Χλώρακας, έχουν δυστυχώς καταλειφθεί αυθαίρετα από ξενοδόχους και επιχειρηματίες γης που τις έχουν καταστήσει ως δικές τους περιούσιες και απροσπέλαστες στους κατοίκους οι οποίοι με το νόμο ελεύθερα έχουν το δικαίωμα να τις χρησιμοποιούν.

Όλες δυστηχώς έχουν καταληφθεί, έχουν επιχωματωθεί, περιφραχτεί και τσιμεντωθεί. Έχουν αποκοπεί και έχουν γίνει απροσπέλαστες για χρήση από τους κατοίκους.

Η παραλία της Αλικής ήταν ο τόπος που παραδοσιακά οι κάτοικοι χρησιμοποιούσαν για να κόψουν την Μούττη της Σαρακοστής. Όμως η μητρόπολη της Πάφου σε συνεργασία με την εκκλησιαστική επιτροπή της Χλώρακας την κατέλαβαν και την έκλεισαν. Οι κάτοικοι χρησιμοποίησαν τη θάλασσα στο Δήμμα αφού πρώτα το Κοινοτικό Συμβούλιο την έκανε προσβάσιμη ξοδεύοντας τεράστια ποσά χρημάτων. Όμως και αυτήν, η εταιρεία ΛΕΠΤΟΣ ετσιθελικά την απέκλεισε, καθώς ο υιός Λεπτός που έχει εκεί το εξοχικό του, ενοχλείται στον ύπνο του. Ακολούθως το Κοινοτικό Συμβούλιο ξόδεψε χρήματα για να διαμορφώσει την παραλία στα Ροδαφίνια την οποίαν οι κάτοικοι χρησιμοποίησαν για λίγα χρόνια. Όμως και σ αυτήν έκτισαν ξενοδοχεία ο ΤΣΟΚΚΟΣ και κάποιοι χωριανοί, και την απέκλεισαν. Ξοδεύοντας άλλα χρήματα των πολιτών, το Κοινοτικό Συμβούλιο διαμόρφωσε και άνοιξε πρόσβαση στην ακτή της Βρέξης. Όμως δυστυχώς και αυτήν, φέτος κατέλαβαν και απέκοψαν άλλοι εποχειρηματίες…, όλα υπό την ανοχή των Κοινοτικών αρχών.

Φέτος εκουσίως φτάσαμε λίγες μέρες πριν την Καθαρά Δευτέρα να σκεφτόμαστε αν θα κόψουμε τη μούττη της Σαρακοστής, ή αν θα σταματήσουμε να τηρούμε και αυτό το έθιμο όπως τόσα άλλα.

Και ήρθε το φέτος λίγες ημέρες πρίν τη μεγάλη γιορτή, και εναγωνίως οι κάτοικοι της Χλώρακας περιμένουν τις τοπικές αρχές να τους υποδείξουν νέο παραθαλάσσιο μέρος για να τηρήσουν τα πατροπαράδοτα έθιμα των προγόνων τους.

Είναι μια κατάσταση που δεν περιποιεί τιμή σε κανένα, ούτε στις τοπικές αρχές, αλλά ούτε στους κατοίκους οι οποίοι πάντα άπραγοι παραμένουν να άγονται από τα συμφέροντα των επιχειρηματιών της γης.

Οι αιγιαλοί και οι παραλίες ανήκουν στο δημόσιο δηλαδή στο λαό, και συνεπεία του κοινόχρηστου χαρακτήρα τους πρέπει να έχουν ελεύθερη πρόσβαση και ακώλυτη τη χρήση τους. Όμως δυστυχώς, αν και είναι κοινωνικά αγαθά, αντιμετωπίζονται ως αντικείμενο οικονομικής συναλλαγής μεταξύ τοπικών αρχών και επιχειρηματιών εις βάρος του κοινωνικού συνόλου.

Ως εκ τούτου, καλούνται οι τοπικές αρχές να δράσουν άμεσα για να αποκαταστήσουν τη νομιμότητα, ειδάλλως οι ίδιοι θα κατηγορηθούν ότι ανέχονται ή και περιθάλπουν την παρανομία.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗΣ

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ ΚΑΙ ΥΔΑΤΑ ΣΤΗ ΧΛΩΡΑΚΑ

 

Τη σημασία του ζωογόνου νερού συναντούμε στους μύθους των λαών που έχοντας πλήρη επίγνωση της ζωοδόχου σημασίας του το τίμησαν και το ανέδειξαν ως θεότητες θέλοντας να το εξευμενίσουν. Ανέπτυξαν θρύλους και δημιούργησαν ιστορίες και δοξασίες καθώς και παραδοξολογίες, αφού ήταν το πολυτιμότερο αγαθό που θέλοντας οι άνθρωποι πρώτοι να έχουν ρόλο και λόγο επ αυτού, δημιούργησαν δεισιδαιμονίες και φοβίες για ανεράδες και δράκους θέλοντας να το προστατεύσουν.

Στους μύθους όλων των λαών το νερό αποτέλεσε στοιχείο έμπνευσης και διανόησης, ευρηματικότητας, επινοητικότητας και καλλιτεχνικής φαντασίας καθώς και δημιουργικής πνοής που τους βοήθησε να σχεδιάσουν και να κατασκευάσουν κυρίως βρύσες που ως σήμερα παραμένουν δείγματα αρχιτεκτονικής παράδοσης και κουλτούρας.

Σε όλα τα μέρη όπου υπήρχε τρεξιμιό νερό, έκτιζαν βρύσες οι οποίες συνήθως ήταν δημόσιες, ώστε να τις χρησιμοποιούν όλοι πλούσιοι και φτωχοί, καθώς το νερό είναι απαραίτητο στοιχείο για τη ζήση του ανθρώπου, και ένεκα αυτού, πολλοί αιματηροί πόλεμοι έχουν συμβεί στην ιστορία της ανθρωπότητας. 

Ένεκα αυτού λοιπόν, είναι φυσικό τα ύδατα να έχουν κύρια ταύτιση στη θρησκεία μας. Γι αυτό σε αυτά παπτίστηκε ο Χριστός, και έτσι αγιάσθηκαν και ευλογήθηκαν. Γι ιατό κάθε 6 Ιανοθαρίου γιορτάζεται και δοξάζεται από τους ανθρώπους ως μία από τις μεγαλύτερες εορτές ως ανάμνηση ιερότητας και Θεότητας .

Κατ’ αυτήν την ημέραν αγιάζονται τα ύδατα και ραντίζονται οι άνθρωποι, τα ζώα, οι αγροί, οι δουλειές και τα υποστατικά, ώστε τοιουτοτρόπως να ευλογούνται για εξαγνισμό και καλή τύχη.

Στη Χλώρακα τα παλιά χρόνια εκτός από τα ύδατα στις εκκλησίες και στη θάλασσα, οι ιερείς επίσης ευλογούσαν τα ύδατα και στις βρύσες.

Λίγα μέτρα από την κεντρική πλατεία της κοινότητας δίπλα στο θέατρο, είναι οικοδομημένο και συντηρημένο περίκαλλο το κτίσμα παλιάς Βρύσης.

Όπως σε πολλές περιοχές υπάρχουν έθιμα στα οποία πιστεύουν και τηρούν ευλαβικά οι άνθρωποι, στη Χλώρακα οι κάτοικοι για  να καλοπιάσουν τις καλές νεράιδες και τις κακές ανεράδες που θεωρούσαν ότι κατοικούσαν στις πηγές, προσέφεραν σπονδές όπως βασιλόπιττες και μελομακάρουνα για να γλυκάνουν αυτές και τα νερά τους.

Γεροντότεροι κάτοικοι μαρτυρούν πως στους παλαιούς καιρούς τα Φώτα μετά την εκκλησία, οι κάτοικοι συνήθιζαν να πηγαίνουν στη «Βρύση» του χωριού για να γεμίσουν τις στάμνες τους με καινούριο αγιασμένο νερό, αφού πρώτα γινόταν δέηση από τον ιερέα που το ευλογούσε στο όνομα του πατρός, του υιού και τους Αγίου πνεύματος, και ύστερα τους ράντιζε την κεφαλή με ένα κλωνί από λασμαρί ή βασιλιτσιάς. 

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗΣ

ΕΚΚΛΗΣΙΕΣ ΤΗΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

ΠΑΝΑΓΙΑ ΧΡΥΣΟΑΙΜΑΤΟΥΣΑΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

Το κτίσιμο της εκκλησίας ξεκίνησε το 1924 και περατώθηκε το 1928. Εγκαινιάστηκε από τον Μητροπολίτη Πάφου Ιάκωβο.

Η αρχαία εκκλησία της Παναγίας της Χρυσελεούσης ήταν μικρή και δεν χωρούσε όλους τους πιστούς καθώς το χωριό της Χλώρακας μεγάλωνε, οπότε οι ιερείς Παπάγιωρκης και Παπάκλεοβουλος μαζί και οι κάτοικοι, απεφάσισαν να κτίσουν μια μεγαλύτερη. Δίπλα στην παλιά, στην ίδια πλατεία, το 1924 ξεκίνησαν το κτίσιμο της που διήρκεσε μέχρι το 1928. Για να εξευρεθούν οι οικονομικοί πόροι, πουλήθηκε εκκλησιαστική γη σε χωριανούς γεωργούς και κτηνοτρόφους. Εγκαινιάστηκε από τον Μητροπολίτη Πάφου Ιάκωβο.

Το εικόνισμα της Παναγίας της Οδηγήτρας που είναι σήμερα πάνω στο εικονοστάσι ήταν στην παλιά εκκλησία της Χρυσελαιούσης, αλλά επειδή αποδεδειγμένα ήταν θαυματουργό, οι ιερείς το μετέφεραν στην καινούργια. Πίσω από το εικόνισμα της Παναγίας υπάρχει κρεμασμένη μια κόκκινη κορδέλα και όταν στις γυναίκες δεν σταματά το αίμα της περιόδου, την ανταλλάσσουν με μια άλλη, τη ζώνονται για τρεις ημέρες και γίνονται καλά. Εξ ου και το όνομα... Χρυσο-αιμα-τουσα.

Το 1953 συνέβηκε ο καταστροφικός μεγάλος σεισμός που ισοπέδωσε πολλά σπίτια, και στη μανία του δυστυχώς, χάλασε και την μεγαλόπρεπη εκκλησία.

Όμως οι κάτοικοι υπό την καθοδήγηση ορισμένων προοδευτικών προεστών της κοινότητας, με εράνους μάζεψαν χρήματα, και με εθελοντική εργασία επιδιόρθωσαν και ανοικοδόμησαν την εκκλησία στη σημερινή μεγαλόπρεπη μορφή της. Το 1959 ήταν έτοιμη και ξαναδέχτηκε τους πιστούς με την Παναγία την οδηγήτρα βασιλεύουσα στο εικονοστάσι να τους σκεπάζει με αγάπη υπό το βλέμμα της. Τα θαύματα που συνέβησαν κατά καιρούς είναι πολλά, πολλά έχουν φανερωθεί, και πολλά έχουν μείνει κρυφά. Σημασία έχει ότι όσα θαυμαστά ήρθαν στο φως είναι εκπληκτικά, που δεν αφήνουν περιθώριο σε κανέναν να τα αμφισβητεί

 

ΠΑΝΑΓΙΑ ΧΡΥΣΕΛΕΟΥΣΑ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

Ο ναός της «Παναγίας της Χρυσελεούσας» ευρίσκεται στην κεντρική πλατεία της Χλώρακας, είναι Βυζαντινού ρυθμού, και κτίστηκε τον 13^ο αιώνα. Σ αυτήν υπάρχει  η μοναδική ίσως εικονογραφία στον κόσμο που κατά τα παλαιά πρότυπα ο Χριστός βρίσκεται στον Ιορδάνη ποταμό  εντελώς γυμνός,  έχοντας λίγο διασταυρωμένα τα πόδια του με σκοπό να καλύψει το φύλο με ελαφριά στροφή.

Στην εκκλησία της Παναγίας της Χρυσελεούσης υπήρχε πάνω στο αρχαίο τέμπλο του εικονοστασίου η εικόνα της Παναγίας που είναι θαυματουργή και εξέχουσα απ όλες τις άλλες ως προς την τεχνοτροπία της και την καλλιτεχνική της αξία και που όταν κτίστηκε η μεγάλη εκκλησία της Παναγίας της Χρυσοαιματούσης, μεταφέρθηκε εκεί.

Κάποτε στα παλιά χρόνια μια ευσεβής και πλούσια οικογένεια είχε μια ίδια εικόνα στο τσιφλίκι τους, αλλά μια χρονιά συνέβηκε ένα θαύμα, πρώτα τον Αύγουστο στη γιορτή της Παναγίας και ξανά στις οκτώ Σεπτεμβρίου στα γενέθλια της, η εικόνα από μόνη της μεταφερόταν στην τοποθεσία που είναι σήμερα κτισμένη η τωρινή εκκλησία. Γι αυτό η ευσεβής οικογένεια θεωρώντας ότι ήταν θέλημα της Αγίας, έκτισαν τη σημερινή εκκλησία και τοποθέτησαν το εικόνισμα στο εικονοστάσι βασιλεύουσα, ονόμασαν δε την εκκλησία Παναγία Χρυσελεούσα. Έμεινε η ιστορία να λέγεται για πολλούς αιώνες υστερότερα, και να τονίζεται ότι από κανέναν δεν έπρεπε να μετακινηθεί σε άλλο μέρος, αφού η Παναγία είχε επιθυμία να μένει εκεί. Είναι το εικόνισμα που υπάρχει σήμερα ιερό και θαυματουργό, πιστό αντίγραφο της πρωτότυπης που έχει εξαφανιστεί, ή καταστραφεί. Όλες οι επερχόμενες γενιές έως το 1928 σεβάστηκαν αυτόν το θρύλο, καμία φορά δεν μετακινήθηκε παρά έμενε εκεί στο ίδιο παλιό σαρακοφαγωμένο ξύλινο τέμπλο.        

 Το 1928 τέλειωσε το κτίσιμο της μεγάλης εκκλησίας της Παναγίας της Χρυσοαιματούσης, σκέφτηκαν κάποιοι χωριανοί με τους δυο παπάδες της Κοινότητας τους Παπάγιωρκη και Παπάκλεοβουλο, να μεταφέρουν το εικόνισμα στην καινούργια εκκλησία. Οργάνωσαν πομπή, παρευρισκομένου και τρίτου ιερέα από την Χλώρακα που εκτελούσε χρέη οικονόμου στην Μητρόπολη Πάφου τον Παπαχαρίδημο, και επίσης του μητροπολίτη Πάφου ο Ιάκωβου, και μετά από τρισάγιο, θέλησαν να μεταφέρουν το εικόνισμα. Με έκπληξη και φόβο, είδαν ότι κόλλησε και χωρίς να είναι στερεωμένη, δεν κουνιόταν από τη θέση της, οπότε με τις ευλογίες του μητροπολίτη ο ιερέας Παπάγιωρκης με ένα σκεπάρνι ως μοχλό τα κατάφερε. Έως σήμερα στο τέμπλο πάνω που ήταν η εικόνα, αριστερά λείπει ένα κομμάτι λουλουδιού στόλισμα του τέμπλου που έσπασε από το σκεπάρνι.

 

ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΗΧΑΗΛ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

Ο Χριστόδουλος Σιαμμάς κληρονόμησε από τον πατέρα του ΧατζηΤσιυρκακό σχεδόν όλη την δυτική περιοχή της Χλώρακας, μια εξ ολοκλήρου καυκαλα γη. Σ αυτή την γη έβοσκε τα πρόβατα του, εκεί τα πότιζε από ένα πηγάδι που έσκαψε, και εκεί τα μάντριζε σε μάντρα που έκτισε.

Έκτισε επίσης με το πατέρα του ένα μικρό εκκλησάκι του Μιχαήλ Αρχαγγέλου για τις λατρευτικές του ανάγκες καθώς αποτελούσαν οικογένεια ευσεβών και καλών Χριστιανών.

Ακολούθως τη καυκάλα γη μαζί με το εκκλησάκι και τη μάντρα με τα πρόβατα τα κληροδότησε στο γιο του Λεωνίδα Σιαμμά ο οποίος  ακολούθησε το επάγγελμα του βοσκού, και αυτός τα κληροδότησε στο γιο του Γεώργιο (Γιωρκούϊ) Λεωνίδα Σιαμμά, ο οποίος επίσης ακολούθησε το οικογενειακό επάγγελμα.

Ο Γιώρκος του Λεωνή έξω από το ξωκλήσι τα καλοκαίρια έστηνε μάντρα για να χωρίζει τα ερίφια από τα πρόβατα. Είχε τον Άγιο Αρχάγγελο για Άγιο του, και πίστευε πολύ σε αυτόν. Όταν μια φορά πίστεψε ότι συνέβη ένα θαύμα που έσωσε τη ζωή του γιου του και του ίδιου από βέβαιο πνιγμό στη θάλασσα, για να ευχαριστήσει τον Αρχάγγελο δώρισε το κομμάτι της γης που μέσα ήταν κτισμένο το παρεκκλήσιο στην κοινότητα της Χλώρακας, ώστε να μπορούν όλοι οι κάτοικοι να προσκυνούν και να ανάβουν το καντήλι στον θαυματουργό Άγιο.

Στην μεγάλη του απόφαση αυτή που πήρε, βρήκε συμπαραστάτη τον αδερφό του Κώστα Παπακώστα ο οποίος ήταν ιερέας της Χλώρακας και σε συνεργασία με τον μητροπολίτη Πάφου Γεννάδιο ανέλαβε τη διαδικασία της μεταβίβασης στη μητρόπολη του οικοπέδου με το μικρό εκκλησάκι ρου Αρχαγγέλου Μιχαήλ.

 

ΑΓΙΟΣ ΥΠΑΤΙΟΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

Ο Άγιος Υπατιος της Χλώρακας τιμάται σε ενα περικαλλές εκκλησάκι που κτίστηκε δαπάνη του ευεργέτη Γιαννάκη Αριστοδήμου παρα το θέατρο της παλιάς Βρύσης του χωριού.

Παλαιότερα ήταν μια πελεκητή πέτρα ριγμένη στο έδαφος κάτω από μια θεόρατη τρεμιθιά, όπου οι προγονοί μας έφερναν τα παιδιά τους όταν αργούσαν να περπατήσουν και τα γύριζαν λιτανεία, καθώς πίστευαν πως ο Άγιος τα βοηθούσε να ξεπεράσουν το πρόβλημα τους.

Μια φορά κατά το έτος 2000 ο Χαράλαμπος ένας καλός και πιστός Χριστιανός ιεροψάλτης της Παναγίας της Θεοσκέπαστης, μετά από μια διήγηση του ανιψιού του για ένα θαύμα που το εξέλαβε ως επιθυμία του Αγίου Υπατίου να του κτίσουν μια εκκλησιά, επεχείρησε να κάμει το θέλημα του.

Ζήτησε βοήθεια από τον Ανδρέα Μαυρέση ως δάσκαλος και παράγοντας της κοινότητας που ήταν, ώστε να μεσολαβήσει στις κοινοτικές αρχές για να του επιτρέψουν να κτίσει ένα εικονοστάσι για τον Άγιο εκεί, στην περιοχή της παλιάς Βρύσης, καθώς μια μέρα ο ανηψιός του που κυνηγούσε στην δύσβατη εκείνη περιοχή, συνάντησε κάτω από τη μεγάλη τρεμιθιά ένα γέροντα να κάθεται πάνω στην πέτρα του Αγίου. Όταν φιλικά τον χαιρέτησε και ευγενικά τον ρώτησε τι κάνει έξω μες το κρύο, ο γέρος του απάντησε πως όλοι έχουν μια στέγη στο κεφάλι τους να τους προστατεύει, ενώ αυτός ήταν εκεί με ήλιο και κρύο, χωρίς μια σκεπή να τον προφυλάσσει. Και λέγοντας αυτά, εξαφανίστηκε όπως να τον κατάπιε η ομίχλη. Ο νεαρός που κατάλαβε το θαύμα και πως ο γέρος ήταν ο Άγιος Υπάτιος, το ανάφερε στο θείο του, και αυτός το μετέφερε στον Ανδρέα Μαυρεση που με τη σειρά του το ανάφερε στις τοπικές αρχές.

Όμως δυστηχώς οι Κοινοτικές αρχές δεν επέτρεψαν κάτι τέτοιο με τη δικαιολογία πως δεν υπήρχε χώρος…

Και τα χρόνια πέρασαν. Νέος κοινοτάρχης Χλώρακας αναδείχθηκε ο Ανδρέας Μαυρέσης που ανάμεσα στο πολυσχιδές έργο που πρόσφερε στην κοινότητα του από το αξίωμα που κατέλαβε, ήταν και η αγορά της γης όπου μέσα λατρευόταν ο Άγιος Υπάτιος, και που στη συνέχεια με τη βοήθεια του επιχειρηματία Γιαννάκη Αριστοδήμου κτίστηκε το μεγαλόπρεπο εκκλησάκι που όμορφο σήμερα στέκει εκεί και αγναντεύει το πέλαγο.

Ο Άγιος Υπάτιος ήταν μορφή από εκείνες που δόξασαν την Εκκλησία στους πρώτους αιώνες της και αγωνίσθηκαν για το θρίαμβο του χριστιανισμού και της Ορθοδοξίας. Ήταν επίσκοπος Γαγγρών στα χρόνια του Μεγάλου Κωνσταντίνου και συμμετείχε στην Α' Οικουμενική Σύνοδο στη Νίκαια το 325 μ.Χ. Το έτος 326 μ.Χ. ειδωλολάτρες,  με ξύλα και πέτρες τον θανάτωσαν.

Με τη χάρη του Θεού κατέστει θαυματουργός άγιος. Με την προσευχή του κατόρθωσε να εξαφανίσει τις νυφίτσες που μάστιζαν τους αγρούς και κατέτρωγαν τους καρπούς.

Δια της ευλογίας του κατόρθωσε να μεταβάλει το αλμυρό νερό της θάλασσας σε γλυκό.

Όταν περπατούσε τη νύχτα καταυγαζόταν από θείο και λαμπρό φως, και επί των ημερών της βασιλείας των Κωνσταντίου, υιού του Μεγάλου Κωνσταντίνου, αναδείχθηκε με τη χάρη και τη δύναμη του Θεού γενναιότατος δρακοκτόνος όταν ένας μεγάλος δράκοντας μπήκε στο βασιλικό θησαυροφυλάκιο και όποιος επιχειρούσε να μπει, τον κατέτρωγε. Παράγγειλε στο βασιλέα να ανάψουν μια μεγάλη φωτιά, και αφού προσευχήθηκε, έβαλε το ραβδί του στο στόμα του θηρίου και το κάλεσε να τον ακολουθήσει. Το θηρίο σαν υπνωτισμένο υπάκουσε, και ο Άγιος το οδήγησε στην αναμμένη πυρά όπου και το κατέκαυσε.

 

ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ

Διακόσια μέτρα από τη θάλασσα της Αλυκής εκεί όπου αποβιβάστηκε στις 10 Νοεμβρίου 1954 ο Αρχηγός Διγενής που ηρθε μυστικά από την Ελλάδα για να οργανώσει την ΕΟΚΑ που θα αγωνιζόταν εναντίον των Άγγλων αποικιοκρατών για να ελευθερώσουν την Κυπρο από τον ζυγό, η Ζήνα Κάνθερ κατόπιν εισηγήσεως του Παπακώστα Λεωνίδα, ανήγειρε με δικές της δαπάνες, προς τιμήν του αρχηγού του Αγώνα το παρεκκλήσιον του Αγίου Γεωργίου.

Το παρεκκλήσι, που εικονογραφήθηκε αργότερα από τους Γεώργιο και Αλέξανδρο Κωνσταντινίδη με τη φροντίδα της Μητρόπολης Πάφου και τις δωρεές χριστιανών, αποτελεί σήμερα αναπόσπαστο τμήμα του όλου μνημειακού χώρου στην ακτή της Χλώρακας. Διαιωνίζει, μαζί με τα άλλα μνημειακά έργα, την ιστορική μνήμη και τονίζει τη θρησκευτική πίστη, που ενέπνεε τους αγωνιστές του 1955 και συμπορευόταν αχώριστη με την αγάπη προς την ελευθερία της πατρίδας.

Στην αυλή της εκκλησίας σε περίοπτο θέση υπάρχει η προτομή του αγωνιστή της ΕΟΚΑ Παπακώστα Λεωνίδα

Στην άκρη της θάλασσας σε κτίριο μουσείο που κατασκευάστηκε ειδικά, ευρίσκεται στεγασμένο το καΐκι Άγιος Γεώργιος που μετέφερε τον πρώτο οπλισμό για το ξεκίνημα του αγώνα.

Επίσης στον ίδιο χώρο υπάρχει μπρούτζινο άγαλμα του αρχηγού Διγενή καθώς και Μνημείο Μνήμης και Τιμής με ανάγλυφες παραστάσεις σε λευκό μάρμαρο που απεικονίζουν την άφιξη του Διγενή στην ακτή της Χλώρακας, τη μεταφορά του οπλισμού και τη σύλληψη του πλοιαρίου και τις οποίες παραστάσεις σχεδίασε και κατασκεύασε ο Ελλαδίτης γλυπτής Βαγγέλης Μουστάκας.

 

ΑΓΙΟΣ ΕΦΡΑΙΜ 2001

Πάντα ο Άγιος Εφραιμ βοηθά, πολλοί το γνωρίζουν, έχει ένα εκκλησάκι στη Χλώρακα και πολλοί πιστοί πηγαίνουν να προσευχηθούν και πολλοί πιστοί μιλούν για τη μεγάλη του χάρη. 

Ευρίσκεται στο χώρο του νέου κοιμητηρίου της Χλώρακας, και είναι το μοναδικό που υπάρχει σε ολόκληρη την επαρχία της Πάφου. Γιορτάζει στις 5 Μαϊου και η ιδέα για το κτίσιμο του ήταν μιας πιστής οικογένειας Χριστιανών το 1998, όταν ο Ανδρέας Μαυρέσης και η σύζυγος του Γιωργούλα σε ένα θρησκευτικό ταξίδι τους στη μακρινή Νέα Μάκρη, επισκέφτηκαν το αρχαίο ιστορικό Μοναστήρι στον τόπο μαρτυρίου του Αγίου, εκεί όπου πεντακόσια χρόνια πριν το 1426, Αγαρηνοί πειρατές εισέβαλαν και αφού λεηλάτησαν τα ιερά και όσια, κατέσφαξαν τους μοναχούς, και παλούκωσαν με αναμμένο δαυλό στην κοιλιά τον Άγιο Εφραίμ, που ήταν ηγούμενος σε κείνο το μοναστήρι…

Από τότε με σκέψεις και συζητήσεις πού θα έκτιζαν το μικρό παρεκκλήσι, το 2001 οι δύο ευσεβείς χριστιανοί αναθεσαν τον σχεδιασμό στον αρχιτέκτονα Τεύκρο Κουλουντη ο οποίος μετά χαράς αρχιετεκτόνισε τα σχέδια εντελώς δωρεάν. Μετα μεγάλης χαράς η σύζυγος του Ανδρέα Μαυρέση πρόλαβε και χάρηκε το παρεκκλήσιο έστω σχεδιασμένο στο χαρτί, καθώς πάσχοντας από την ανίατο ασθένεια σε λίγο καιρό απεβίωσε. Ο σύζυγος της θέλοντας να εκπληρώσει οπωσδήποτε το μεγάλο τάμα που μαζί είχαν τάξει, παντοιοτρόπως εμερήμνησε και με τη βοήθεια του Αγίου Εφραίμ θέλωντος, μετά από ένα χρόνο κατάφερε να περατωθεί το κτίσιμο του μικρού ναού στη σημερινή του μορφή. 

Στα χρόνια που πέρασαν και περνούν, όλο περισσότεροι επισκέπτες έρχονται για ευλαβικό προσκύνημα στο μικρό εκκλησάκι καθώς ο Άγιος Εφραιμ είναι θαυματουργός και θεραπευτής του καρκίνου όσων πραγματικά πιστεύουν σε αυτόν, και οι ιστορίες περι γεγονότων και θαυμάτων που αφορούν τον Άγιο Εφραίμ Χλώρακας που διηγούνται οι πιστοί, είναι πολλές. 

Μέσα στο μικρό εκκλησάκι μπροστά στο πάνσεπτο εικόνισμα του, καίει διαρκώς ένα καντήλι, καθώς καθημερινά περνά πλήθος πιστών κυρίως αρρώστων, οι οποίοι για λίγο στέκονται και πιστά προσεύχονται αναζητώντας το έλεος του και την φιλανθρωπία του που απλόχερα τους δίνει.

Είναι ένα όμορφο παρεκκλήσιο Βασιλικού ρυθμού μικρό και απέριττο τοποθετημένο δίπλα στον αρχαίο ναΐσκο του Αγίου Νικολάου, και κάθε που γιορτάζει πλήθη πιστών μαζεύονται από τις γύρω κοινότητες και τις άλλες επαρχίες, καθώς η φήμη των θαυμάτων του έχει ξεπεράσει τα σύνορα Χλώρακας και της Πάφου.

 

ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ

Μια ιστορία λέει ότι στο αρχαίο παρεκκλήσι του Αϊ Νικόλα στη Χλώρακα που στέκει στην άκρη ενός γκρεμμού, οι κάτοικοι έκτιζαν τοίχο για να προστατεύονται τα παιδιά τους όταν πήγαιναν να λειτουργηθούν. Αλλά όπως το γιοφύρι της Άρτας, έτσι και τούτο, το βράδυ χαλούσε. Οι κάτοικοι σε μια πεισματική συμπεριφορά τους, ολημερίς το έκτιζαν, αλλά το βράδυ γκρεμιζόταν. Ώσπου στο τέλος κατάλαβαν ότι το χαλούσε ο Άγιος γιατί ήθελε να έχει θέα ολόκληρη τη θάλασσα. Από εκείνο τον καιρό, αντί για τοίχο, τοποθέτησαν κάγκελα, και τώρα ο Άγιος έχει απρόσκοπτη θέα, ταυτόχρονα τα παιδιά οταν παίζουν στην αυλή του προστατεύονται να μην πέφτουν στο γκρεμμό.

Ο μικρός ναϊσκος του Αη Νικόλα κτίστηκε από ντόπιους βοσκούς που δεν είχαν γνώσεις αρχιτεκτονικής, γι αυτό είναι ασύμμετρος. Για να τον κτίσουν έφερναν έτοιμες πέτρες από τα χαλάσματα των αρχαιοτήτων της Κάτω Πάφου. Ίχνη Αγιογραφίας επί του βορείου τοίχου δικνείουν τον Άγιον Νικόλαον καί τόν βίον του.

Κάθε  6 Δεκεμβρίου γιορτάζουμε τον Άγιο της γης και του πελάου, που φέρνει βροχές στα βουνά και φουρτούνες στα πελάγη, διότι ο Άγιος Νικόλας πέρα από άρχοντας της θάλασσας, είναι και του χειμώνα. Έτσι όπως και σε κάθε γιορτή του, φέρνει βροχές στη Χλώρακα, φέρνει και το Χειμωνα.

Μέγας εσπερινός και θεία κυρηγματα τελούνται κάθε 5 Δεκεμβρίου παραμονή του Αγίου Νικολάου μέσα σε κατανυκτική ατμόσφαιρα, ενώ την άλλη μέρα 6 Δεκεμβρίου, πλήθος πιστών αμέτρητο, μαζεύεται στη μικρη αυλη του παρεκκλησιου και με πολλή πίστη δοξάζουν τον Άγιο τους με μεγάλη δοξολογία.

Ο Κυριάκος Μαυρονικόλας είναι 84 χρονών και ισχυρίζεται ότι θυμάται από μικρό παιδί πάνω στη στέγη του Αϊ Νικόλα βλαστημένο ένα άγριο σκόρδο που συνεχίζει να βλαστά κάθε χρόνο αυτό μόνο του στην άκρια μέσα σε μια σχισμή πέτρας μέχρι τις σημερινές μέρες, χαρίζοντας στους προσκηνιτές του ξωκκλησιού υγεία, ευτυχία, ειρήνη, καλή τύχη, και πλούσια ελέη.

Λέει ακόμα ότι τον καιρό του αγώνα με τους Εγγλέζους, πριν συλληφθεί από τους αποικιοκράτες το πλοίο που έφερνε τα όπλα στη Χλώρακα για την προετοιμασία του αγώνος της ΕΟΚΑ, ρώτησε τον καπετάνιο Ευάγγελο Κουταλιανό πως εύρισκε με τόση μεγάλη ευκολία κάθε φορά μέσα στο απόλυτο σκοτάδι τον όρμο οπού ξεφόρτωνε τα όπλα. Και αυτός του απάντησε ότι

-εκεί ψηλά πάνω στο γκρεμνό της Χλώρακας έχει ένα εκκλησάκι που ανάβει ολονυχτίς ένα καντήλι. Με οδηγό τούτο το φως, βάζω ρότα και βρίσκω τον όρμο ανάμεσα στα επικίνδυνα βράχια.

Περίεργος ο Κυριάκος Μαυρονικόλας, την επόμενη νύχτα, πήγε στον Άϊ Νικόλα να δει από πού έβγαινε το φως αφού οι πόρτες του ναού τις νύχτες ήταν κλειστές. Και πράγματι είδε το φως του καντηλιού να βγαίνει από την τρύπα που σχηματιζόταν από ένα ζάρι σε ένα βολίκι του ταβανιού που προεξείχε από τον τοίχο.

Ο Άγιος Νικόλαος που είναι κύριος των ανέμων και της τρικυμίας δέχεται πολλές προσφορές και λιτανείες, καθώς και παρακλήσεις από ναυτικούς. Η εικόνα του δε λείπει από κανένα ελληνικό πλοίο, μεγάλο ή μικρό. Από τα κόλλυβα, που στέλνουν στην εκκλησία την ημέρα της γιορτής του, παίρνουν μαζί τους πολλοί  θαλασσινοί όταν ταξιδεύουν. Αν τους πιάσει τρικυμία, τα σκορπούν στη θάλασσα και λέγουν: Άι-Νικόλα μου, και πάψε την οργή σου, και αμέσως παύει η τρικυμία. Ακόμα άμα ρίξουν στη θάλασσα από τα κόλλυβα του αγίου Νικολάου και βυθίσουν στη θάλασσα και την εικόνα του, αμέσως θα πνεύσει ο άνεμος, που έχουν κατά νου. 

 

ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΜΙΧΑΗΛ

Ο Χριστόδουλος Σιαμμάς κληρονόμησε από τον πατέρα του ΧατζηΤσιυρκακό σχεδόν όλη την δυτική περιοχή της Χλώρακας, μια εξ ολοκλήρου καυκαλα γη. Σ αυτή την γη έβοσκε τα πρόβατα του, εκεί τα πότιζε από ένα πηγάδι που έσκαψε, και εκεί τα μάντριζε σε μάντρα που έκτισε.

Έκτισε επίσης με το πατέρα του ένα μικρό εκκλησάκι του Μιχαήλ Αρχαγγέλου για τις λατρευτικές του ανάγκες καθώς αποτελούσαν οικογένεια ευσεβών και καλών Χριστιανών.

Ακολούθως τη καυκάλα γη μαζί με το εκκλησάκι και τη μάντρα με τα πρόβατα τα κληροδότησε στο γιο του Λεωνίδα Σιαμμά ο οποίος  ακολούθησε το επάγγελμα του βοσκού, και αυτός τα κληροδότησε στο γιο του Γεώργιο (Γιωρκούϊ) Λεωνίδα Σιαμμά, ο οποίος επίσης ακολούθησε το οικογενειακό επάγγελμα.

Ο Γιώρκος του Λεωνή έξω από το ξωκλήσι τα καλοκαίρια έστηνε μάντρα για να χωρίζει τα ερίφια από τα πρόβατα. Είχε τον Άγιο Αρχάγγελο για Άγιο του, και πίστευε πολύ σε αυτόν. Όταν μια φορά πίστεψε ότι συνέβη ένα θαύμα που έσωσε τη ζωή του γιου του και του ίδιου από βέβαιο πνιγμό στη θάλασσα, για να ευχαριστήσει τον Αρχάγγελο δώρισε το κομμάτι της γης που μέσα ήταν κτισμένο το παρεκκλήσιο στην κοινότητα της Χλώρακας, ώστε να μπορούν όλοι οι κάτοικοι να προσκυνούν και να ανάβουν το καντήλι στον θαυματουργό Άγιο.

Στην μεγάλη του απόφαση αυτή που πήρε, βρήκε συμπαραστάτη τον αδερφό του Κώστα Παπακώστα ο οποίος ήταν ιερέας της Χλώρακας και σε συνεργασία με τον μητροπολίτη Πάφου Γεννάδιο ανέλαβε τη διαδικασία της μεταβίβασης στη μητρόπολη του οικοπέδου με το μικρό εκκλησάκι ρου Αρχαγγέλου Μιχαήλ.

 

 

ΚΗΔΕΙΑ

Η κηδεία της Ελπίδας Ν. Αγησιλάου η οποία απεβίωσε την Κυριακή 22/11, θα τελεστεί την Τετάρτη η ώρα 14:00 στην εκκλησία Αγίου Στεφάνου Λέμπας. Οι συγγενείς και φίλοι μπορούν να αποχαιρετίσουν την εκλιπούσα στην αυλή της εκκλησίας με όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα εναντίον του κορωνοϊού.

Απεβίωσε η Ελπίδα Ν. Αγησηλάου

Απεβίωσε σήμερα Κυριακή η Ελπίδα Ν. Αγησηλάου ηλικίας 79 ετών μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο. Η κηδεία της θα τελεστεί την Τετάρτη η ώρα 14:00 στην εκκλησία Αγίου Στεφάνου Λέμπας. Οι συγγενείς και φίλοι μπορούν να αποχαιρετίσουν την εκλιπούσα στην αυλή της εκκλησίας με όλα τα ενδεικνυόμενα μέτρα εναντίον του κορωνοϊού.