ΕΚΘΕΣΗ ΕΠΙΤΡΟΠΟΥ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΓΙΑ ΠΑΡΑΝΟΜΕΣ ΕΠΕΜΒΑΣΕΙΣ ΣΤΗ ΖΩΝΗ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΗΣ ΠΑΡΑΛΙΑΣ ΣΤΗ ΧΛΩΡΑΚΑ

Τομέας Ακίνητης Ιδιοκτησίας και Περιβάλλοντος Προϊστάμενη: Ελένη Χατζηττοφή Ερευνών Λειτουργός: Κυριάκος Κυριάκου

Λευκωσία, 18 Μαρτίου 201 5

1. Tα παράπονα

Ο κ. Κυριάκος Ταπακούδης υπέβαλε στο Γραφείο μου τα παράπονα με αρ. Α/Π 11 53/2014 και Α/Π 2486/2014, για παράλειψη της Επαρχιακής Διοίκησης Πάφου να λάβει μέτρα αναφορικά με παράνομες επεμβάσεις στη ζώνη προστασίας της παραλίας κατά την ο^νέγερση ξενοδοχείου κοντά στην παραλία «Ροδαφινιών» στη Χλώρακα και γιο< την κατάργηση των προσβάσεων προς την παραλία «Πηλός» στη Χλώρακα.

Συγκεκριμένα, ο παραπονοΰμενος υποστηρίζει ότι στην παραλία μπροστά από το υπό σίναφορά ξενοδοχείο υπήρχε φυσική λίμνη ανάμεσα στα βράχια που επικοινωνούσε υττογείως με τη θάλασσα, την οποία οι ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου μπάζωσαν με μπετόν, ττέτρες, χώματα και άμμο και χρησιμοποιείται πλέον ως χώρος τοποθέτησης ξαπλώστρων γι,α τις ανάγκες των πελατών του ξενοδοχείου. Σύμφωνα, επίσης με τον παράπονου μενο, στην εν λόγω λίμνη που πλέον δεν υφίσταται, καταλήγουν οι οχετοί του ξενοδοχείου.

Ο παραπονούμενος υποστηρίζει, περαιτέρω, ότι:

1.         Στη βραχώδη παραλία δίπλα από την εν λόγω λίμνη κατασκευάστηκαν σκαλιά που καταλήγουν στη θάλασσα, κατασκευάστηκαν δόμες, έγιναν επιχωματώσεις και τοποθετήθηκαν ομπρέλες και ξαπλώστρες.

2.         Στο δημόσιο πεζόδρομο που κατασκευάστηκε μεταξύ του ξενοδοχείου και της παραλίας, τοποθετήθηκαν φρουροί ασφαλείας οι οποίοι αστυνομεύουν το χώρο και παρενοχλούν τους διαβάτες που τον χρησιμοποιούν.

3.         Η παραλία «Πηλός», λόγω της ανάπτυξης της παρακείμενης περιοχής, έχει πλέον

καταστεί απροσπέλαστη για τους λουσμένους.

Σύμφωνα με τον παραπονούμενο, τα προαναφερθέντα δεν απασχολούν μόνο τον ίδιο αλλά και πολλούς κάτοικους της κοινότητας, καθότι δεν μπορούν πλέον να μεταβαίνουν στις ποίραλίες της κοινότητας ούτε να χρησιμοποιούν απρόσκοπτα το δημόσιο πεζόδρομο που κατασκευάστηκε μπροστά από το ξενοδοχείο.

2. Σχόλια / «πάψεις Κοινοτικού Συμβουλίου Χλώρακας

Λειτουργός του Γραφείου μου είχε τηλεφωνική επικοινωνία με το Γραμματέα του Κοινοτικού Συμβουλίου Χλώρακας αναφορικά με τους πιο πάνω ισχυρισμούς του παραπονούμενου, ο οποίος έθεσε υπόψη του τα ακόλουθα:

• Στην παραλία «Ροδαφινιών» υπήρχε ένας λάκκος και όχι φυσική λίμνη και οι ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου εξασφάλισαν άδεια από την Επαρχιακή Διοίκηση να καταλήγει εκεί ο αγωγός όμβριων υδάτων του ξενοδοχείου.

•           Οι ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου προέβηκαν σε επιχωμάτωση και κατασκεύασαν αυθαίρετα δόμες μεταξύ του δημόσιου πεζόδρομου και της παραλίας και υπέβαλαν αίτηση στο Κοινοτικό Συμβούλιο για άδεια παροχής υπηρεσιών στο συγκεκριμένο σημείο της παραλίας.

•           Στο δημόσιο πεζόδρομο δεν υπάρχουν φύλακες/φρουροί ασφαλείας παρά μόνο ένας υπάλληλος του ξενοδοχείου που δεν απαγορεύει τη χρήση του πεζόδρομου αλλά δεν επιτρέπει την πρόσβαση στο χώρο του ξενοδοχείου σε όσους δεν διαμένουν σ' αυτό.

•           Ιδιωτική εταιρεία εξασφάλισε άδεια για ανάπτυξη της περιοχής στην παραλία «Πηλός», στην οποία τέθηκε όρος για την κατασκευή πεζόδρομου και χώρου πρασίνου.

3. Σχόλια / απόψεις Επαρχιακής Διοίκησης ΠάΦου

Me επιστολή μου ημερομηνίας 13 Ιουνίου 2014, ζήτησα τα σχόλια και τις απόψεις του Εττάρχου Πάφου σε σχέση με τους ισχυρισμούς του προπονούμενου και να με πληροφορήσει για τα μέτρα που πιθανόν έλαβε ή προτίθετο να λάβει η Επαρχιακή Διοίκηση για άρση των ενδεχόμενων επεμβάσεων από την παραλία και διασφάλιση της απρόσκοπτης χρήσης της καθώς και του δημόσιου πεζόδρομου από το κοινό.

Ο "Επαρχος Πάφου με απαντητική επιστολή του ημερομηνίας 24 Οκτωβρίου 2014, έθβσε υττόψη μου τα εξής:

Στις 27 Νοεμβρίου 2006, η Επαρχιακή Διοίκηση έκδωσε την άδεια οικοδομής με αρ. 560802 (αφ. φακ. Β35/02) για την ανέγερση του υπό αναφορά ξενοδοχείου. Ωστόσο, επειδή μετά από σχετικό έλεγχο διαπιστώθηκε ότι το ξενοδοχείο ανεγέρθηκε κατά παράβαση των εγκριθέντων σχεδίων, η Επαρχιακή Διοίκηση έχει λάβει δικαστικά μέτρα εναντίον της ιδιοκτήτριας εταιρείας.

•           Στο χώρο μπροστά από το ξενοδοχείο υπήρχε λίμνη «πολύ μικρής διαμέτρου, βάθους τριών μέτρων η οποία αποτελούσε και παγίδα πολλές φορές» και στην πορεία «καλύφθηκε με βράχους και χώμα από την ιδιοκτήτρια εταιρεία για προστασία των πελατών της». Ακολούθως, η ιδιοκτήτρια εταιρεία προχώρησε σε εργασίες εξομάλυνσης/επιχωμάτωσης του χώρου, τοποθέτησε ξαπλώστρες και φύτευσε φοινικιές.

•           Διαπιστώθηκε η ύπαρξη τσιμεντένιων σκαλιών σε σημείο που οδηγεί στη θάλασσα «τα οποία, ωστόσο, ήταν καλυμμένα με φύκια και ήταν δυσδιάκριτα».

•           Στην πολεοδομική άδεια που εξασφαλίστηκε για την ανέγερση του ξενοδοχείου επιβλήθηκε όρος για την κατασκευή πεζόδρομου, ο οποίος θα αποτελέσει μέρος του παραλιακού πεζόδρομου Πάφου - Χλώρακας. Κατόπιν επιτόπιας επίο-κεψης Λειτουργού της Επαρχιακής Διοίκησης διαπιστώθηκε ότι δεν υπήρχαν φρουροί ττου παρεμπόδιζαν την ελεύθερη διακίνηση στον εν λόγω πεζόδρομο. Από πληροφορίες που λήφθηκαν από το Κοινοτικό Συμβούλιο, φαίνεται ότι υπήρχαν φρουροί ασφαλείας κατά την περίοδο ανέγερσης του ξενοδοχείου για επίβλεψη του χώρου, αλλά μετά τη λειτουργία του ξενοδοχείου ο πεζόδρομος χρησιμοποιείται ελεύθερα από όλους τους πολίτες.

•           Υπάρχουν προσβάσεις προς το παραλιακό μέτωπο της κοινότητας οι οποίες δεν επηρεάζονται από τις αναπτύξεις που έγιναν στην περιοχή.

•           Η παραλία «Πηλός» δεν χρησιμοποιείται από λουόμενους λόγω της μορφολογίας της ωστόσο υπάρχει δημόσια πρόσβαση σε αυτήν δίπλα από παρακείμενο ξενοδοχείο. Η πρόσβαση στην οποία αναφέρεται ο παραπονούμενος δεν ήταν δημόσια αλλά διερχόταν διαμέσου ιδιωτικού τεμαχίου για το οποίο η ιδιοκτήτρια εταιρεία εξασφάλισε άδεια διαχωρισμού και ξεκίνησε ήδη τις σχετικές εργασίες. Με βάση τους όρους της εν λόγω άδειας, θα δημιουργηθεί δημόσια πρόσβαση που θα καταλήγει στο δημόσιο πεζόδρομο που θα κατασκευάσει η εταιρεία, ενώ μπροστά από την παραλία θα υπάρχει χωμάτινος δρόμος. Η εταιρεία έχει πράγματι αποκόψει την πρόσβαση προς την παραλία μέχρις ότου ολοκληρωθούν οι εργασίες διαχωρισμού του τεμαχίου της και παραχωρήσει τη δημόσια πρόσβαση (δημόσιος πεζόδρομος) προς την παραλία.

Όττως με ενημέρωσε ο Έπαρχος, τόσο το θέμα της επίχωσης της λίμνης, όσο και τα ζητήματα των επιχωματώσεων και της κατασκευής σκαλιών μπροστά από το ξενοδοχείο έχουν ήδη καταγραφεί από το Γραφείο του και θα τύχουν χειρισμού στα πλαίσια καταγραφής όλων των επεμβάσεων σε κρατική γη εντός της ζώνης προστασίας της παραλίας στην επαρχία Πάφου, σύμφωνα με σχετικές οδηγίες του Υπουργού Εσωτερικών.

4. Επιτόπια έρευνα Λειτουργού του Γραφείου Επιτρόπου Διοικήσεως

Τον Ιανουάριο του 2015, Λειτουργός του Γραφείου μου πραγματοποίησε επιτόπια επίσκεψη στην περιοχή, στην παρουσία του παραπονούμενου. Ο Λειτουργός με ενημέρωσε ότι διαπίστωσε τα πιο κάτω:

•    Εμφανή επιχωμάτωση στην παραλία μπροστά από το ξενοδοχείο με χώμα και άμμο. Η υπόλοιπη παραλία είναι βραχώδης.

Στα βράχια κατασκευάστηκαν σκαλιά από μπετόν που καταλήγουν στη θάλασσα.

•           Το σημείο της παραλίας που ο παραπονούμενος υπέδειξε ότι ήταν λίμνη είναι καλυμμένο με πέτρες και χώμα/άμμο αλλά, φαίνεται ότι εξακολουθεί να συνδέεται υπογείως με τη θάλασσα. Δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθεί κατά πόσον εντός της λίμνης καταλήγουν οποιοιδήποτε αγωγοί.

•           Υπάρχουν αρκετές προσβάσεις προς τις παραλίες της κοινότητας, ωστόσο, σε αρκετά σημεία τους έχουν τοποθετηθεί μεγάλες πέτρες που αποτρέπουν την σχηματική πρόσβαση, ενδεχομένως για να μην επηρεάζονται οι ανέσεις των ιδιοκτητών των παρακείμενων κατοικιών.

•           Η παραλία «Πηλός» είναι περιφραγμένη και δεν είναι δυνατή η απευθείας πρόσβαση σ' αυτήν.

Σύμφωνα με το Λειτουργό του Γραφείου μου, το ακριβές σημείο στο οποίο υπήρχε η λίμνη φαίνεται σε παλαιότερες δορυφορικές φωτογραφίες που υπάρχουν στο διαδίκτυο και του προσκόμισε ο παραπονούμενος. Με βάση τις εν λόγω φωτογραφίες, η λίμνη είχε ελλειψοειδές σχήμα και, όπως υπολογίστηκε , το μήκος της κυμαινόταν από εννέα έως δεκαπέντε μέτρα περίπου και το πλάτος της από ένα έως επτά μέτρα περίπου.

Ο τταραπονούμενος ανέφερε στο Λειτουργό του Γραφείου μου ότι απ' όλα τα ζητήματα που θίγει στην επιστολή του, θεωρεί ως πιο ουσιώδες την καταστροφή της υπό αναφορά φυσικής λίμνης, τόσο επειδή για τη δημιουργία της χρειάστηκαν, ενδεχομένως, διεργασίες εκατομμυρίων χρόνων όσο και για συναισθηματικούς λόγους, καθότι σ' αυτήν έμαθαν κοΛόμτα τόσο ο ίο.ος όσο „ ο,ρκ,τοί ο^οχώρ,ο, του.

Σε σχέση με το δημόσιο πεζόδρομο μπροστά από το ξενοδοχείο, ο παραπονούμενος επανέλαβε ότι κατά την καλοκαιρινή περίοδο υπάρχουν σ' αυτόν φρουροί ασφαλείας οι οττοίοι δεν παρεμποδίζουν τη χρήση του από το κοινό, ωστόσο, έχουν απειλητικό ύφος έναντι όσων δεν είναι πελάτες του ξενοδοχείου.

5. Νομοθεσία

5.1 Η ζώνη προστασίας της παραλίας καθορίζεται με γνωστοποίηση του Υπουργικού Συμβουλίου που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας και στην καθορισμένη με αυτό τον τρόπο ζώνη απαγορεύεται η ανέγερση οικοδομής οποιουδήποτε είδους. Η εν λόγω γνωστοποίηση αποσκοπεί στην προστασία ή διατήρηση του χαρακτήρα και των ανέσεων της παραλίας και της προσέγγισης της από το κοινό.

5.2 Me τη δημοσίευση της προαναφερθείσας γνωστοποίησης, η αρμόδια οικοδομική ο<ρχή δεν νομιμοποιείται να εκδίδει άδεια για την ανέγερση οποιασδήποτε οικοδομής εντός της ζώνης προστασίας της παραλίας.4

Ανεξάρτητα, όμως, από την πιο πάνω γνωστοποίηση, η επιφύλαξη του εδαφίου (2) του άρθρου 5Α του Προστασίας της Παραλίας Νόμου, παρέχει την ευχέρεια στο Υπουργικό Συμβούλιο όπως, σε εξαιρετικές περιπτώσεις και κατά την απόλυτη κρίση του, εγκρίνει την ανέγερση οικοδομών εντός της ζώνης προστασίας της παραλίας. Συγκεκριμένα, όταν ιη αρμόδια αρχή ικανοποιηθεί ότι το δημόσιο συμφέρον απαιτεί την έκδοση άδειας για ανέγερση οικοδομής5 εντός της ζώνης προστασίας της παραλίας, μπορεί να υποβάλλει τΠν περίπτωση αυτή στο Υπουργικό Συμβούλιο, το οποίο δύναται να εξουσιοδοτήσει την «ρμόδια αρχή να εκδώσει την εν λόγω άδεια υπό όρους που θα καθορίσει το Υπουργικό Συμβούλιο.

5.3       Σύμφωνα με το άρθρο 6 του Νόμου δεν επιτρέπεται να διασχίζει την παραλία ή να εκβάλλει σε αυτήν οποιοσδήποτε οχετός. Το εδάφιο (1) του εν λόγω άρθρου παρέχει στον Έτταρχο την εξουσία να επιδίδει ειδοποίηση σε οποιοδήποτε πρόσωπο ή Δημοτικό Συμβούλιο για να καλύψει εντός καθορισμένης προθεσμίας οποιοδήποτε οχετό διασχίζει την παραλία και να τον επεκτείνει με σωλήνες στη θάλασσα σε απόσταση που θα αποφασίσει ο ίδιος. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης, ο Έπαρχος μπορεί να προχωρήσει στην εκτέλεση των αναγκαίων έργων και η σχετική δαπάνη καταβάλλεται από το πρόσωπο ή το Δημοτικό Συμβούλιο στο οποίο επιδόθηκε η ειδοποίηση.

5.4       Ο Νόμος δεν απαγορεύει ρητά τις^επε μ βάσεις σε παράκτιες λίμνες ή φυσικές κοιλότητες που τροφοδοτούνται υπογείως με θαλασσινό νερό. Ο Έπαρχος έχει, όμως, τη δυνατότητα, με γνωστοποίηση που δημοσιεύεται στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας, να απαγορεύει ή να επιβάλλει περιορισμούς στη συσσώρευση λίθων, κροκάλων, χαλικιών, άμμου ή άλλης ύλης εντός του τμήματος της παραλίας ττου καθορίζεται στη γνωστοποίηση.6 Σε σχέση με την Επαρχία Πάφου, η προαναφερθείσα γνυυστοποίηση του Επαρχου με αρ. Κ.Δ.Π. 279/79 δημοσιεύτηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Δημοκρατίας στις 23 Νοεμβρίου 1979 και αφορά την παραλία ολόκληρης της Εποφχίας.

5.5       Τα θαλάσσια έργα που παρέχουν τη δυνατότητα διαμόρφωσης της ακτής, καθώς και

τα έργα για ανάκτηση εδαφών από τη θάλασσα, εμπίπτουν στην κατηγορία 10 του

Δεύτερου Παραρτήματος του περί της Εκτίμησης των Επιπτώσεων στο Περιβάλλον από

Ορισμένα Έργα Νόμου για τα οποία απαιτείται, σε πρώτο στάδιο, η εκπόνηση και υποβολή

Προκαταρτικής Έκθεσης Επιπτώσεων στο Περιβάλλον (ΠΕΕΠ).

           

4 Εδάφιο (2) του άρθρου 5Α του περί Προστασίας της Παραλίας Νόμου

s Me βάση το άρθρο 2 του περί Ρυθμίσεως Οδών και Οικοδομών Νόμου, «οικοδομή» σημαίνει, μεταξύ άλλων,

οποιαδήποτε κατασκευή από λίθους, σκυρόδεμα, πηλό, σίδερο, ξύλο ή άλλη ύλη.

6 Παράγραφος (α) του εδαφίου (1) του άρθρου 3 του περί Προστασίας της Παραλίας Νόμου

Η ΓΤΕΕΓί υποβάλλεται στην Πολεοδομική Αρχή μαζί με την αίτηση για πολεοδομική άδειο< σε οτχέση με το έργο και η Πολεοδομική Αρχή την αποστέλλει, εντός ενός μηνός, στην Περιβαλλοντική Αρχή για να αξιολογήσει τις επιπτώσεις που ενδέχεται να επιφέρει στο ττεριβάλλον η εκτέλεση του έργου για το οποίο υποβλήθηκε η πολεοδομική αίτηση.

6. Σχόλια - Παρατηρήσεις - Συμπεράσματα

Η διερεύνηση του παραπόνου κατέδειξε ότι σε κρατική γη εντός της ζώνης προστασίας στην παραλία «Ροδαφινιών» έχουν συντελεστεί οικοδομικές εργασίες ή/και άλλου είδους εττεμβάσεις, όπως κατασκευή σκαλιών από μπετόν, επιχωματώσεις και επίχωση/μπάζωμα της φυσικής λίμνης, χωρίς την εξασφάλιση οποιασδήποτε άδειας.

Εκ μέρους της αρμόδιας αρχής, δηλαδή της Επαρχιακής Διοίκησης, φαίνεται ότι επιχειρήθηκε υποβάθμιση και, κατά κάποιο τρόπο, αιτιολόγηση των εν λόγω εργασιών/επεμβάσεων, αφού, σε σχέση με τα σκαλιά σημειώθηκε ότι ήταν καλυμμένα με φύκια και δυσδιάκριτα ενώ σε σχέση με τη φυσική λίμνη ότι πρόκειτο για πολύ μικρής διαμέτρου κατάσταση, που αποτελούσε παγίδα και μπαζώθηκε για προστασία των πελατών της ιδιοκτήτριας εταιρείας του παρακείμενου ξενοδοχείου. Ωστόσο, οι φυσικοί γεωμορφολογικοί σχηματισμοί δεν πρέπει να κρίνονται με γνώμονα τις ανθρωπογενείς ανάγκες και σταθμίσματα αλλά με βάση τη ζημιά που επέρχεται στο παράκτιο φυσικό περιβάλλον από την τυχόν καταστροφή και αλλοίωση τους.

Σημειώνεται ότι η παρέμβαση της Επαρχιακής Διοίκησης σε σχέση με τα προαναφερθέντα δρομολογήθηκε,προφανώς, μετά την παρέμβαση του Γραφείου μτ3υ οπόταν και προέβη στην καταγραφή των εν λόγω επεμβάσεων, στα πλαίσια σχετικών οδηγιών που δόθηκαν από το Υπουργείο Εσωτερικών για καταγραφή όλων των επεμβάσεων σε κρατική γη εντός της ζώνης προστασίας της παραλίας στην επαρχία Πάφου.

Αναφορικά με τις προαναφερθείσες οικοδομικές εργασίες και επεμβάσεις, διαπιστώθηκε ότι δεν έχει εκπονηθεί ΠΕΕΠ ούτε έχει ελεγχθεί κατά πόσον, ένεκα της φύσεως τους, απαιτείτο η εκπόνηση της. Η υποβολή ΠΕΕΠ σ' αυτό το στάδιο από την ιδιοκτήτρια εταιρεία του ξενοδοχείου πιθανό να μην είναι δυνατή με βάση τη νομοθεσία.

Συνακόλουθα, είναι ανησυχητικό το γεγονός ότι οι παράνομες επεμβάσεις στη ζώνη προστασίας της παραλίας και οι αρνητικές συνέπειες που επιφέρουν στο παράκτιο φυσικό περιβάλλον παγιώνονται, επειδή, είτε η αρμόδια αρχή δεν παρεμβαίνει σε ικανοποιητικό βαθμό για την αποτροπή τους, είτε η παρέμβαση της γίνεται εκ των υστέρων και μετά την υποβολή σχετικής καταγγελίας και αφότου οι επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον μπορεί καθίστανται, σε μεγάλο βαθμό, μη αναστρέψιμες.

Σ/τα προαναφερθέντα πρέπει να προστεθεί ότι ο περί Προστασίας της Παραλίας Νόμος τταρέχει μόνο περιορισμένες δυνατότητες παρέμβασης στην αρμόδια αρχή γι<χ να ττροβαίνει στις ενέργειες που χρειάζονται όταν διαπιστώνεται αλλοίωση του παράκτιου περιβάλλοντος και των γεωμορφολογικών χαρακτηριστικών του.

Συγκεκριμένα άρθρα της εν λόγω νομοθεσίας (βλ. άρθρο 6) είναι, προφανώς, αναχρονιστικά. Δεν προνοούν ουσιαστική προστασία της ζώνης της παραλίας παρά μόνο τη λήψη επιδερμικών μέτρων που αποτρέπουν την οπτική όχληση από τους οχετούς ττου καταλήγουν στην παραλία, χωρίς να υπάρχει οποιαδήποτε πρόνοια που θα αποτρέπει το ενδεχόμενο ρύπανσης της θάλασσας σε μικρή απόσταση από την ακτή.

Ενόψει των πιο πάνω, εισηγούμαι:

•           Η Επαρχιακή Διοίκηση (α) να προβεί στη λήψη μέτρων σε σχέση με την εκτέλεση οικοδομικών εργασιών στη συγκεκριμένη παραλία χωρίς άδεια, (β) να εξετάσει κατά πόσον έχει χορηγηθεί και υπό ποιους όρους άδεια στην ιδιοκτήτρια εταιρεία του ξενοδοχείου για την τοποθέτηση οχετού μέχρι τη φυσική λίμνη και (γ) να προβεί στις αναγκαίες ενέργειες για διασφάλιση της πρόσβασης του κοινού προς τις υπόλοιπες παραλίες της κοινότητας.

•           Το Τμήμα Περιβάλλοντος να προβεί σε έλεγχο των επεμβάσεων στη συγκεκριμένη παραλία για να αποσαφηνιστεί με ποιο τρόπο ενδέχεται να επιτευχθεί η άρση τους και η αποκατάσταση του φυσικού παράκτιου περιβάλλοντος της περιοχής.

•           Να εξεταστεί το ενδεχόμενο τροποποίησης του περί Προοτασίας*της Παραλίας Νόμου ώστε να τταρέχει τις κατάλληλες εξουσίες στην αρμόδια αρχή να επεμβαίνει αποτελεσματικά για άρση των επεμβάσεων στο παράκτιο φυσικό περιβάλλον.

•           Δεδομένου ότι το Υπουργείο Εσωτερικών έχει ήδη δώσει οδηγίες για καταγραφή όλων των παράνομων επεμβάσεων σε κρατική γη εντός της ζώνης προστασίας της παραλίας στην επαρχία Πάφου, να φροντίσει, εάν η εν λόγω καταγραφή δεν έχει ακόμη ολοκληρωθεί, για την ολοκλήρωση της το συντομότερο, ώστε να είναι δυνατή η τροχιοδρόμηση της λήψης μέτρων για άρση των επεμβάσεων όχι μόνο στη συγκεκριμένη παραλία αλλά και σε ολόκληρη την επαρχία Πάφου.

Ελίζα Σαββίδου Επίτροπος Διοικήσεως και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων

Αντίγραφο της Έκθεσης θα κοινοποιηθεί στο Γενικό Διευθυντή του Υπουργείου Εσωτερικών, για ενημέρωση και υλοποίηση της πιο πάνω εισήγησης.

ΑΚΟΜΑ ΜΙΑ ΕΚΔΗΛΩΣΗ ΤΙΜΗΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΠΟΙΗΤΗ ΤΗΣ ΧΛΩΡΑΚΑΣ ΝΙΚΟ ΠΕΝΤΑΡΑ

Ο Κυπριακός Σύνδεσμος Παιδικού Νεανικού Βιβλίου διοργανώνει εκδήλωση για να τιμήσει τρεις Κύπριους ποιητές μέλη του με την ευκαιρία της Παγκόσμιας Μέρας Ποίησης (21ης Μαρτίου). Στην εκδήλωση, που θα γίνει την Πέμπτη, 26 Μαρτίου 2015 και ώρα7.00μ.μ. στην αίθουσα εκδηλώσεων των Πολιτιστικών Υπηρεσιών(Ιφιγένειας 27, Λευκωσία), θα τιμηθούν οι ποιητές Ανδρέας Κωνσταντινίδης, Αντώνης Πιλλάς και Νίκος Πεντάρας. Για το έργο και για την προσφορά των τριών ποιητών στην κυπριακή ποιητική δημιουργία για παιδιά και νέους θα μιλήσουν οι Δώρος Θεοδούλου φιλόλογος-πρώην Πρόεδρος ΚΣΠΝΒ, ο Στέλιος Παπαντωνίου φιλόλογος, και ο Κώστας Κατσώνης φιλόλογος και Πρόεδρος του ΚΣΠΝΒ. Η εκδήλωση θα περιλαμβάνει επίσης αντιφώνηση των ποιητών, απαγγελίες ποιημάτων και μουσική παρέμβαση.

Η ΚΟΙΝΟΤΗΤΑ ΛΕΜΠΑΣ ΩΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΧΩΡΙΟ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ

Σχεδόν οκτώ χρόνια από την απόφαση που έλαβε το Υπουργι­κό Συμβούλιο για καθιέρωση της Λέμπας ως Πολιτιστικό Χωριό της Κύπρου οι διαδικασίες φαίνεται να προχωρούν πλέον με πιο γοργούς ρυθμούς.

Το μικρό Τουρκοκυπριακό χω­ριό που επέλεξε ο Στας Παράσχος για να δημιουργήσει τη σχολή του στην οποία φοιτούν κάθε χρόνο δε­κάδες σπουδαστές από όλο τον κό­σμο θα καταστεί πνεύμονας πολι­τιστικής ανάπτυξης και δημιουρ­γίας φιλοξενώντας ξένες αποστο­λές αλλά και εκπαιδευτήρια απ' ολη την Κύπρο. Το κτηριολογυκό πρόγραμμα που ετοιμάστηκε από το Υπουργείο Παιδείας και Πολι­τισμού και εγκρίθηκε από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη μεταξύ άλλων περιλαμβάνει εργαστήρια ζωγρα­φικής, κεραμυχής, καλλιτεχνών, δωμάτια τύπου studio για επίσκε­ψη και διαμονή καλλιτεχνών διε­θνούς εμβέλειας καθώς και χώρους διαμονής αρχαιολογικών αποστο­λών.

Παράλληλα με τα έργα αυτά προωθείται για εκτέλεση το έργο των αθλητικών εγκαταστάσεων σε ένα χώρο σαράντα δεκαριών από το Δημοτικό Σχολείο της Κοινότη­τας.

Οι εγκαταστάσεις αυτές περι­λαμβάνουν γήπεδα τένις, καλαθό­σφαιρας, βόλεϊ, παιδότοπους ανα­ψυκτήρια.

Ο κοινοτάρχης Λέμπας Θου­κυδίδης Χρυσοστόμου εξέφρασε την εκτίμηση ότι το έργο μπορεί να ολοκληρωθεί πριν το τέλος του 2016.

Εντός των επόμενων εβδομά­δων, είπε, αναμένεται να γίνει η προκήρυξη του σχετυχού αρχιτεκτονυχού διαγωνισμού.

Πηγή: Επιλογές της Πάφου

ΑΠΕΒΙΩΣΕ Ο ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΛΑΟΥΡΗΣ

18/3/2012
Απεβίωσε πλήρης ημερών σε ηλικια 94 ετών, ο Κυριάλος Λαούρης από τη Χλώρακα. Η κηδεία του τελέστηκε στον ιερό ναό της Παναγίας Χρυσοαιματούσας και ετάφηκε στο νέο κοιμητήριο Χλώρακας.

ΕΜΠΝΕΥΜΕΝΟΙ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΙ (άρθρο παντός καιρού)

Οι γνώσεις δεν τελειώνουν και είναι απειράριθμες, έτσι ώστε και ο πιο μορφωμένος άνθρωπος να κατακτά ένα πολύ μικρό ποσοστό τους. Στόχος τής μόρφωσης πρέπει να είναι να μπορεί ο μαθητής να αντιλαμβάνεται, να εννοεί, να αναρωτιέται, να ψάχνει, να θαυμάζει και να δημιουργεί. Η μόρφωση πρεπει να γεννιέται απο την επιθυμία του κάθε ατόμου για πιο πολλη γνώση, ειδάλλως με καταπίεση και επιβολή της, αυτή η επιθυμία χάνεται και πεθαίνει. Η Εκπαίδευση λοιπόν, μικρή σχέση έχει με την μόρφωση, και στη διαδικασία αυτής τής μόρφωσης οι δάσκαλοι είναι απαραίτητοι, γιατί εξασφαλίζουν την έννοια τής συνέχειας και  προτείνουν μεθόδους αναζήτησης, εργο που γίνεται πολύ δυσκολότερο παρά αυτό της εκπαίδευσης, και είναι λίγοι αυτοί οι δάσκαλοι που μπόρεσαν να το επιτύχουν. Και αυτές οι επιτυχίες είναι φωτεινές εξαιρέσεις οι οποίες οφείλονται πάντοτε στην παρουσία λίγων δασκάλων, αυτών που κατάφεραν να κινήσουν τον θαυμασμό και την περιέργεια των μαθητών, ανοίγοντάς έτσι την πόρτα τής πνευματικής ευχαρίστησης και τής κριτικής σκέψης. Η παιδεία όποθεν και αν προέρχεται, είτε απο την οικογένεια, είτε απο το κράτος, ειτε ακόμα απο τη γειτονιά, μοναδικό σκοπό έχει την εξειδικευμένη εκπαίδευση για εξασφάλιση  καριέρας ως προς επαγγελματική αποκατάσταση. Κατά συνέπεια η απόλυτη εξειδίκευση, και η συλλογή γνώσεων ως προς τούτο, απομακρύνει από το όλον προς όφελος τού μέρους. Θα ήταν καλύτερα αν ταυτόχρονα η κοινωνία τοποθετούσε και την μόρφωση σε ίδια επίπεδα οπως αυτήν της απόλυτης επί μέρους εξειδίκευσης. Πολύ δυσκολο αυτό, γιατί για τέτοια εγχειρήματα χρειάζονται πεφωτισμένοι δάσκαλοι, αυτοί που καταφέρνουν να κινούν τον θαυμασμό και την περιέργεια των μαθητών, δάσκαλοι που που μπορούν να εμπνέουν και να μορφώνουν τους μαθητές, ανοίγοντας πόρτες πνευματικής ευχαρίστησης και κριτικής σκέψης.

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΤΑΠΑΚΟΥΔΗΣ

ΧΤΥΠΗΣΑΝ ΤΟΝ ΒΕΡΓΑ (μικροεπισόδειο)

Εξετάζεται το ενδεχόμενο να μεταφερθεί σε άλλο χώρο.

Λογομάχησε με συγκρατούμενο του, δέχτηκε μία γροθιά και μεταφέρθηκε άρον – άρον στις Πρώτες Βοήθειες του Νοσοκομείου Λευκωσίας, ο Σάββας Βέργας, ο οποίος κρατείται σε ειδικά διαμορφωμένο χώρο δίπλα από το Αρχηγείο.
Όπως πληροφορούμαστε, ο πρώην δήμαρχος Πάφου, λογομάχησε με άλλον κρατούμενο για θέματα καθαριότητας, με αποτέλεσμα ο δεύτερος να του δώσει ένα χαστούκι. Ως αποτέλεσμα, ο Σάββας Βέργας δήλωσε αδιαθεσία και εξέφρασε την επιθυμία να μεταφερθεί στο Νοσοκομείο για να τον δει γιατρός.
Συνοδευόμενος από δεσμοφύλακες έφτασε στις Πρώτες Βοήθειες του Νοσοκομείου Λευκωσίας και αφού του έγινε ακτονογραφία, επέστρεψε στο χώρο όπου κρατείται καθώς οι γιατροί έκριναν πως δεν έχρηζε νοσηλείας. 

ΘΕΣΗ ΕΡΓΑΣΙΑΣ

 

OΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗΣ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ – ΠΑΦΟΣ 2017

ΚΕΝΗ ΘΕΣΗ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑ

Ο Οργανισμός «Πολιτιστικής Πρωτεύουσα της Ευρώπης - Πάφος 2017» δέχεται αιτήσεις για την πιο πάνω θέση.

  

Οι ενδιαφερόμενοι θα πρέπει να αποστέλλουν βιογραφικό σημείωμα μαζί με όλα τα απαραίτητα τα πιστοποιητικά, βεβαιώσεις και άλλα έγγραφα μέσω ταχυδρομείου, με συστημένη επιστολή στη διεύθυνση: Οργανισμός «Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης - Πάφος 2017» (Οικία Επάρχου), Λεωφόρος Γρίβα Διγενή 55 – 8047 Πάφος ή παραδίδοντας τα στο Γραφείο του Πάφος 2017, όχι αργότερα από τις 03 Απριλίου 2015.  

Για περισσότερες πληροφορίες ή διευκρινίσεις, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να αποτείνονται στο Γραφείο του Πάφος 2017, τηλ. 26932017, μεταξύ των ωρών 08.00-15.00 ή στην ηλεκτρονική διεύθυνση info@pafos2017.eu  .

Antonis Neophytou

Administration Officer

European Capital of Culture - Pafos2017

55 Griva Digeni Avenue, 8047 Pafos, Cyprus

T: +357 2695 5164 / F: +357 2660 0816

Ε: info@pafos2017.eu

www.pafos2017.eu

ΠΑΦΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ 2017, ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΜΗΝΟΣ ΜΑΡΤΙΟΥ

ΑΝΟΙΚΤΟ ΕΡΓΟΣΤΑΣΙΟ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΗ ΠΡΩΤΕΥΟΥΣΑ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ - ΠΑΦΟΣ2017

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΜΑΡΤΙΟΣ 2015

Η Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης - Πάφος2017 επικεντρώνεται σε 4 εκδηλώσεις του μήνα αρχίζοντας με την συνάντηση – διάλογο των εθελοντών του Πάφος2017, συνεχίζοντας με έκθεση και προβολή ντοκιμαντέρ στο πλαίσιο του προγράμματος «Ζωντανή Ιστορία», όπως επίσης και την θεατρική παράσταση ο Αγνοούμενος.

ΔΙΑΛΕΞΗ

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΕΘΕΛΟΝΤΕΣ - ΠΑΦΟΣ2017

Μέρος της αποστολής των δραστηριοτήτων του Πάφος2017 είναι η ανάδειξη και ενίσχυση του Προγράμματος Εθελοντών – Πάφος2017. Στο πλαίσιο αυτού του προγράμματος, το Πάφος2017 καλεί τους εθελοντές και το κοινό σε συνάντηση, με σκοπό την συζήτηση και την ανταλλαγή απόψεων. Προσκεκλημένος του Πάφος 2017 για τη συνάντηση αυτή, είναι  ο κ. Neil Peterson, Υπεύθυνος του Προγράμματος «Welcome Liverpool2008» και του επιτυχημένου προγράμματος εθελοντών της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης Liverpool2008, το οποίο έχει γίνει σημείο αναφοράς για τα εθελοντικά προγράμματα του θεσμού της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης. Σταθμός στην καριέρα του είναι ακόμα η διεύθυνση των διεθνών σχέσεων της πόλης του Liverpool από το 2009 και η εξασφάλιση χρηματοδότησης και προσφορών όπως στην περίπτωση του Παγκοσμίου Κυπέλλου 2018.

Την εκδήλωση θα χαιρετήσει ο Επίτροπος Εθελοντισμού και Μη Κυβερνητικών Οργανισμών, κ. Γιαννάκης Γιαννάκη.

Τετάρτη, 18 Μαρτίου 2015, Παλιά Ηλεκτρική 18:00

Είσοδος ελεύθερη

ΕΚΘΕΣΗ & ΝΤΟΚΙΜΑΝΤΕΡ

ΑΓΝΩΣΤΗ ΙΣΤΟΡΙΑ 19:30

Με την συνεργασία της Πρεσβείας του Ισραήλ.

Μέσα από τη θεματική του Πάφος2017 «Ζωντανή Ιστορία» παρουσιάζεται μια λιγότερο γνωστή πτυχή των καταδιωκόμενων, προσφύγων και κρατουμένων κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος του 2^ου Παγκοσμίου Πολέμου. Η έκθεση «Άγνωστη Ιστορία», σε επιμέλεια της κ. Sigal Harari παρουσιάζει δημιουργίες και κατασκευές Εβραίων κρατουμένων προσφύγων κατά τη διάρκεια της κράτησης τους σε Βρετανικά κρατητήρια της Κύπρου (1946-1949).

Η έκθεση θα διαρκέσει από την Τρίτη 17 Μαρτίου μέχρι και το Σάββατο 21 Μαρτίου 2015. Ώρες Λειτουργίας: 10:00 -13:00

Παλιά Ηλεκτρική

Είσοδος ελεύθερη

ΦΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ 20:30

Προβολή (115’ ελληνικά & αγγλικά)

Σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Νεάπολις.

Στο πλαίσιο της έκθεσης «Άγνωστη Ιστορία» θα προβληθεί για πρώτη φορά στην Κύπρο, το ντοκιμαντέρ  «Φιλιά εις τα Παιδιά», παραγωγής του 2012. Η ταινία καταπιάνεται με πέντε μικρά Εβραιόπουλα στην Ελλάδα της Γερμανικής Κατοχής.  Δεν πρόκειται για μια ιστορία με θέμα το Ολοκαύτωμα, αλλά για την παιδική ηλικία στη σκιά του Ολοκαυτώματος.

«…Οι μαρτυρίες τους συγκλονίζουν και ο σκηνοθέτης χτίζει ως και σασπένς μέσα από την αφήγηση των ανθρώπων. Οι ουλές που άφησε η φρίκη και θα μείνουν για πάντα χαραγμένες στην ψυχή αυτών των ανθρώπων μετατρέπονται σε ζωντανές εικόνες, χωρίς ποτέ η ταινία να γλιστρά στην παγίδα του λαϊκισμού…» Γιάννης Ζουμπουλάκης – ΤΟ ΒΗΜΑ

Έρευνα: Βασίλης Λουλές, Ρέα Αποστολίδη

Μουσική: Νίκος Κυπουργός

Με τη συνεργασία του Εβραϊκού Μουσείου Ελλάδος.

Στην προβολή θα παραστεί και ο σκηνοθέτης της ταινίας, Βασίλης Λουλές.

Την εκδήλωση θα χαιρετήσει ο Πρέσβης του Ισραήλ Α.Ε. κ. Michael Harari.

Trailer: http://youtu.be/qK1ibdvrGbE

Σάββατο, 21 Μαρτίου 2015, Παλιά Ηλεκτρική

Είσοδος ελεύθερη  

ΘΕΑΤΡΟ

Ο ΑΓΝΟΟΥΜΕΝΟΣ

Το Πάφος2017 με την συνεργασία του Κυπριακού Κέντρου Διεθνούς Ινστιτούτου Θεάτρου διοργανώνει θεατρική παράσταση του έργου “Ο Αγνοούμενος”, της Τουρκοκύπριας συγγραφέως και σκηνοθέτιδας Aliye Ummanel. Ένα παγκόσμιο έργο που πραγματεύεται το τραύμα από το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον, δεδομένου ότι «Υπάρχουν τόσοι αγνοούμενοι, σε αυτή τη γη, όσο και κάτω από αυτή. Άραγε θα μπορούσε να υπάρξει ελπίδα ξανά;»

Παίζουν οι ηθοποιοί: Erdoğan Kavaz, Hatice Tezcan, Erol Refikoğlu, İzel Seylani και Osman Ateş.

Κυριακή, 29 Μαρτίου 2015

Μαρκίδειο Θέατρο 20:30

Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

Είσοδος: Ελεύθερη

Like us on facebook.com/pafos2017

Follow us on Twitter @pafos_2017 Tweet #pafos2017 #passionatelypafos &

Instagram.com/pafos2017_official

Γραφείο Τύπου   PAFOS2017         11/03/2015

---------------------------------------------------------------------------------------

OPEN AIR FACTORY

EUROPEAN CAPITAL OF CULTURE - PAFOS2017

EVENTS OF THE MONTH

MARCH 2015

The European Capital of Culture - Pafos2017, focuses on 4 events this month beginning with a meeting and an exchange of ideas between the volunteers of Pafos2017, moving on with an exhibition and a documentary screening within the framework of “Living History” programme as well as the theatrical performance Missing.

LECTURE

DIALOGUE WITH VOLUNTEERS - PAFOS2017

Part of the mission activities of Pafos2017 is the enhancement and highlighting of the Volunteers’ Programme – Pafos2017. Within this programme, Neil Peterson has been invited to a meeting and exchange with the volunteers and the public. Neil Peterson was the leader of the Welcome programme in the build up to Liverpool’s 2008 year as European Capital of Culture and its successful Volunteers’ Programme which has become the benchmark for European Capital of Culture volunteer programmes.

Another significant position in his career was Liverpool’s Head of International and Commercial Relations, continuing to lead the City of Liverpool’s International work, but also leading the work on securing external funding and major bids including the City’s successful bid to host the 2018 World Cup.

The Cyprus Commissioner for Volunteerism and NGO’s Mr Yiannakis Yiannaki will also address the event.

Wednesday, March 18 2015, Palia Ilekrtiki (Old Powerhouse) 18:00

Free Admission

EXHIBITION & DOCUMENTARY SCREENING

UNKNOWN HISTORY 19:30

In collaboration with the Embassy of Israel

Within the concept of the programme “Living History”, Pafos2017 illuminates a lesser-known aspect of the persecuted Jewish refugees and prisoners during and after World War II. The exhibition “Unknown History” is curated by Ms Sigal Harari, which presents artworks by Jewish detainees and refugees during their internment in the British detention camps of Cyprus (1946-1949).

The exhibition is open to the public from Tuesday 17 to Saturday 21 March. Opening hours: 10:00 -13:00

KISSES TO CHILDREN 20:30

Screening (115’ Greek & English)

With the collaboration of the University of Neapolis

Within the framework of the exhibition “Unknown History” the award-winning documentary "Kisses to Children" will be screened for the 1^st time in Cyprus. The documentary is about five young Jewish children in German occupied Greece. This is not a story about the Holocaust, but a story about childhood in the shadow of the Holocaust.

“….The testimonies are shocking as the director builds up suspense through the narrative of the people. The scars left by the war, forever engraved in the soul of these people are converted to live images, without the film ever slipping into the realms of banality…” Yiannis Zoumboulakis – To Vima

Research: Vasilis Loulé, Rea Apostolidi

Music: Nikos Kipourgos

In collaboration with the Jewish Museum of Greece

In the presence of the director Vasilis Loulé.

The event will be addressed by H.E. the Ambassador of Israel Mr Michael Harari.

Trailer: http://youtu.be/qK1ibdvrGbE

Saturday, March 21 2015

Palia Ilekrtiki (Old Powerhouse)

Free Admission

THEATRE

MISSING

Pafos2017 in collaboration with Cyprus Centre of the International Theatre Institute is organizing a theatrical performance of the play “Missing” by Turkish Cypriot writer and director Aliye Ummanel. This international play, deals with a sincere effort for confrontation with the past, present and future since… “There are as many missing on this earth as there are under it. Would a hopeless life be hopeful again?”

Αctors: Erdoğan Kavaz, Hatice Tezcan, Erol Refikoğlu, İzel Seylani, Osman Ateş

Sunday, March 29 2015, Markideio Theatre 20:30

With Greek and English surtitles

Free Admission

Like us on facebook.com/pafos2017

Follow us on Twitter @pafos_2017 Tweet #pafos2017 #passionatelypafos &

Instagram.com/pafos2017_official

Press Office   PAFOS2017         11/03/2015

ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Η συγκέντρωση και η αστικοποίηση του ανθρώπου συνέτεινε στην ανάπτυξη του πολιτισμού του, καθώς για να συμβιώσουν ομαλά μεταξύ τους οι άνθρωποι, προσάρμοσαν τις συμπεριφορές τους στον εξελιγμένο πλέον τρόπο ζωής τους.

Λογω της συν διαβίωσης και της αναγκαστικής γειτονίας, με τον καιρό ισχυροποιούνται και εδραιώνονται οι καλές συμπεριφορές και οι καλοί τρόποι αναμεταξύ τους, ώστε να υπάρχει ομαλότητα στις μεταξύ τους σχέσεις. Η ομαδοποίηση αυτή βοηθώντας σε ευκολότερο τρόπο διαβίωσης, εδωσε τη δυνατότητα της ανάπτυξης των τεχνών, του συστήματος παιδείας, της φιλοσοφίας και των επιστημών.

Η πρόοδος αυτή που ονομάζουμε πολιτισμό, τη διαιρούμε σε πολιτιστική δράση (υλικά και πνευματικά έργα, δραστηριότητες και έθιμα) και η πνευματική καλλιέργεια ή κουλτούρα (αξίες, παραδόσεις, παιδεία, μόρφωση, αισθητική, εκλέπτυνση συμπεριφοράς).

Δηλαδή με τη λέξη πολιτισμός, εννοούμε  όλα τα συνιστάμενα στοιχεία που διαμορφώνουν τον τρόπο ζωής των ανθρώπων, ο οποίος όμως διαφέρει γεωγραφικά, καθώς αυτά που τον συνιστούν όπως ήθη, έθιμα, θρησκεία κλπ,  διαφέρουν από τόπο σε τόπο. Ένας πολιτισμός υπάρχει όταν διατηρεί και αναπτύσσει τα στοιχεία του, ένας  πολιτισμός χάνεται όταν αλλοιώσει σε μεγάλο βαθμό αυτά τα στοιχεία.